JOKE TIMMERMANS

WEBSITE HERMAN MAES

2011-11-24T14:27:00.002-08:00

www.hermanmaes.com

Donderdag 24 november - EN TOEN WAS ER DIT

2010-11-25T14:04:00.004-08:00

Woensdag 9 juni - LAATSTE BLOG

2010-06-10T12:30:00.006-07:00

'I have to wrap and move this chair, m'dam.'

'Oh I'm sorry.'

Ik sta op van de stoel en ga onwennig op de vensterbank zitten. De laptop rust op mijn schoot, want ook de tafel heeft zo-even een plastiek jasje gekregen.

De verhuizers zijn met twee. In razendsnel tempo pakken ze alle meubels in en verslepen ze de tientallen kartonnen dozen naar beneden. De verhuiswagen raakt voller, het appartement steeds holler. Herman haalt de stofzuiger tevoorschijn. Het anders zo vertrouwde gezoem voelt vreemd aan. Het mist huiselijkheid.

'Wat doe je?', roept hij boven het lawaai uit.

'Ik schrijf mijn allerlaatste blog', roep ik terug.

Herman plant zijn voet op het apparaat - het gezoem houdt op.

'Waarover?'

Ik haal mijn schouders op. Tja, waarover?

'Over de stofzuiger', zeg ik maar.

'Mm.'

Herman loopt naar de keuken.

'Hebben we nog glazen? Ik heb dorst!', klinkt het door de openstaande keukendeur.

'De laatste twee heb ik ingepakt. Drink maar van de fles', is mijn antwoord.

Herman houdt twee liter water boven zijn hoofd en drinkt gulzig. Hij vult zijn leegte.

'Ik moet je iets vertellen', zegt hij tussen twee slokken door. 'Iets wat ik een jaar lang geheim heb gehouden voor jou.'

'Wat dan?', vraag ik verschrikt. 'Iets ergs?'

'Nogal. Ik heb het verzwegen omdat ik weet dat je je hier anders niet op je gemak zou voelen. Je zou een jaar lang niet geslapen hebben.'

'Wat ... hoe bedoel je? Heeft het met inbrekers te maken of zo?'

Herman lacht en wijst naar de plank onder één van de keukenkasten.

'Herinner je je nog, tijdens onze eerste week hier, dat je geluiden hoorde in de keuken, en ik je verzekerde dat het de waterleiding van de wc was?'

'Ja.'

'En weet je nog dat ik er in de loop van het jaar telkens op hamerde om etenswaren in de kast op te bergen?'

'Wegens warmte en zo. Ja.'

'En weet je nog, toen we bezoek hadden van je ex-collega Bart en zijn vriendin, en ik in het midden van de maaltijd luidruchtig opstond om de vuilniszakken in de keuken naar beneden te dragen?'

'Je gaat me toch niet vertellen dat ...'

'We hebben het hele jaar door het fijne gezelschap van een muizenfamilie gehad.'

Herman zwijgt even om zijn woorden kracht bij te zetten. Een siddering loopt door mijn lijf.

'Ik zag ze af en toe lopen in de gang. Soms zaten ze in een vuilniszak, die ik dan natuurlijk onmiddellijk - vaak mét muis - naar beneden droeg. Ik kon het je onmogelijk vertellen, begrijp je? Enfin, nu weet je het. We zijn hier binnen enkele uren toch voorgoed weg.'

Herman zet de fles op het aanrecht en loopt naar de stofzuiger.

'Ik ga nog wat poetsen', glimlacht hij. 'Geniet nog van het schrijven van je allerlaatste blog, lieverd.'

Gezoem weerklinkt. Ik trek mijn benen op en kijk verbijsterd naar de keuken waar de Londense familie huist die ik nooit gekend heb.

Maandag 7 juni - GOSSIP

2010-06-08T15:28:00.008-07:00

We zitten, versufd van het inpakken, in Gossip, onze meest geliefde koffiebar op Broadway Market.

'Ik kan niet geloven dat het er bijna opzit', zeg ik tegen Herman die The Independent leest. 'Het jaar is omgevlogen, vind je niet?

'Mmm.'

'Luister je wel?'

'Ja. Nee. Ik lees hier net iets geestig. Een Londenaar die veertig ergernissen op een rij zet.'

Herman legt de krant tussen ons in.

'Moet je deze horen. Shop assistents who no longer say 'Can I help you', but 'You all right there?', and who, after you have made several large, unwieldy purchases, ask 'Do you need a bag?' Herkenbaar hé?'

Ik knik. De winkelbedienden in Londen tonen zich vaak niet van hun slimste kant.

'En deze. Noisy, drunken crowds overflowing from pubs to obstruct the pavement, once a feature of summer but now reminding us of the nation's drink problem all year round.'

Ik zucht. Het alcoholprobleem van de Londenaren tart inderdaad àlle verbeelding.

'En deze. Continued use of the term 'Royal' Mail. Why should the poor Queen have to carry the can for that appalling mess?'

Ik grinnik. In Engeland wordt de term 'Royal' vaker gebruikt dan de koningin haren op haar hoofd heeft, net zoals National, British of variabelen als Britain.

'Welke zijn jouw ergernissen, na zo'n jaartje wonen en werken in Londen?', vraag ik aan mijn vriend.

Herman vouwt de krant dicht en fronst zijn voorhoofd.

'De afgezakte broeken van mannen die tot het fraaie resultaat leiden dat, als ze gaan zitten, zoals die jongeman daar, je er een resem ponden in kwijt kan.'

Ik kijk naar de witte bilspleet van de jongen die een eindje verderop zit, en trek mijn neus op.

'Wat nog?'

'Mm. De alarms die blijven afgaan omdat niemand er op reageert! Weet je nog hoelang het alarm van onze benedenbuur is afgegaan?'

'Vier dagen of zo.'

'Op z'n minst. En oh! De onduidelijke stoepregels! Hoe vaak ben ik gebotst op iemand omdat ik niet wist naar welke kant ie zou uitwijken. Of omdat ie helemaal niet uitweek. Irritant. En niet te vergeten de opdringerigheid van Londenaren die een reclamefolder onder je neus duwen. En ook: de auto's die niet remmen als je de straat oversteekt, maar juist wat gas bijgeven ... En jij? Wat ergert jou?'

Ik denk diep na.

'De gewoonte van veel bars en restaurant om gewoon een ceedee op te zetten, zodat je verplicht bent om een uur lang naar dezelfde zanger of band te luisteren. Weet je nog, toen we voor het eerst in de bar C1001 zaten waar ze het ene nummer van Elton John na het andere afspeelden?'

Herman lacht.

'Ja, we dachten dat Elton John gestorven was, en dat het een eerbetoon aan hem was. Wat niet bleek te zijn, na een google-sessie hé. Helaas.'

'De designerbrillen van de Londense jeugd storen me ook', ga ik verder. 'Ten eerste omdat veel jongeren altijd een bril dragen. Binnen, buiten, putje winter, hartje zomer, heel aanstellerig vind ik dat. En ten tweede omdat het allemaal dezelfde brillen zijn! Van Mark Jacobs, zwart met klein zilveren detail. Buitengewoon exclusief, haha!'

Ik pauzeer even en glimlach naar de ober die onze koffies met een vriendelijk knikje op tafel zet.

'Wat vind je leuk aan Londen?', vraag ik aan Herman die verlekkerd naar zijn grote schuimende capuccino kijkt.

'Oh een hoop', antwoordt hij. 'Dat mensen luid praten, en hun conversaties ongenegeerd voeren in het bijzijn van anderen, vind ik erg leuk. Zoals die twee meisjes daar bijvoorbeeld. Ze zijn niet bezig met 'wat de rest denkt', ze gaan gewoon op in hun eigen gesprek.'

'Mm.'

'En de energie van jonge mensen, om initiatieven te nemen op kleine schaal. Ze lijken zich door niets of niemand te laten afschrikken. Wat ik ook geweldig vind, zijn de voortuintjes van de mensen. Arm of rijk, de voortuintjes zijn altijd zo schoon, met zorg gedaan ... En de hoeveelheid aan musea en galerijen waar alle kunst mogelijk is ... En jij?

'De supermarkten! Zeven op zeven dagen open, van vroeg tot laat. En de ontelbare leuke bars en restaurants waar de sfeer ongedwongen is! En de mix van mensen en uiterlijkheden die naast elkaar kunnen bestaan! De take-away sushi-bars! En de regering die hier op drie dagen al gevormd was ... En oh, de koffies die in grote hoeveelheden en vele variëteiten geserveerd worden!'

Ik neem een flinke slok van Hermans schuimende capuccino en laat de melk op mijn tong smelten. Herman zucht diep.

'Dat heeft me het meest geïrriteerd in Londen', zegt hij.

'Wat?'

'Dat jij het nooit kan laten om van mijn koffie te drinken. Wat is er mis met jouw café latte?'

'Niets. Maar jouw drankjes zien er meestal lekkerder uit.'

Herman schuift zijn capuccino naar zich toe en bekijkt me op een vreemde manier.

'Wat nu weer?', vraag ik.

'Je hebt een snor', zegt hij.

Vrijdag 4 juni - WATCHING YOU WATCHING IN TATE MODERN

2010-06-04T15:38:00.004-07:00

Ik ga met mijn neus op een reeks foto's uit 1971 van Kohei Yoshiyuki staan. Afgebeeld zijn enkele koppeltjes die de liefde bedrijven in een park in Tokyo. Ze worden benaderd door Japanse mannen die behoedzaam dichterbij komen en trachten mee te doen. Op hun beurt worden ze omringd door andere mannen die, net als ik, staren naar dit nachtelijk fenomeen.

Lichtjes gegeneerd wend ik mijn blik af en kijk naar een volgende reek foto's. Richard Burton en Liz Taylor liggen innig in elkaar verstrengeld op een boot, zich niet bewust van een paparazzo die dit intiem moment vereeuwigt in enkele klikken.

Exposed. Voyeurism, Surveillance & the camera, de nieuwe tentoonstelling in Tate Modern, toont 250 foto’s uit het midden van de 19^e eeuw tot vandaag, over een belangrijk onderwerp: het nemen van foto’s zonder toestemming van de afgebeelde persoon. De geselecteerde beelden zijn het werk van kunstenaars, fotojournalisten en amateurfotografen. Centraal staat het conflict tussen de beeldproductie (door kunstenaars, auteurs, overheden) en de rechten en wensen van de individuen ... een relatie die steeds meer gespannen wordt.

Ik wandel naar een volgende zaal. 'Witnessing Violence' is het thema hier, over de gevolgen van oorlog, misdaad en geweld, en op welke manier het kijken naar lijden en de dood ons fascineert ... En ja, ongewild gebiologeerd kijk ik naar een publieke executie in China tijdens de Second Opium War (door William Saunder), ik kijk naar The Naked City foto's van Weegee die moord en verminking afbeelden, en ik kijk naar een opeenvolging van foto's waarin een wanhopige vrouw uit een brandend hotel haar dood tegemoet springt.

'Straf hé?', zegt Herman die onverwachts achter me staat.

'Ik voel me een echte voyeur', fluister ik.

Herman neemt me bij de arm en troont me mee naar de laatste zaal. 'Surveillance: In the twentieth century', lees ik op één van de muren, 'camera's on street corners, in shops and public buildings silently record our every move, while web-based tools such as Google Earth adapt satellite technology to ensure that there is no escape from the camera's all-seeing eye.'

Verbijsterd kijk ik naar een foto van Simon Norfolk waarop een web van kabels te zien is die het regeringen mogelijk maakt om telefoongesprekken af te luisteren.

'Ik heb eens gelezen', zeg ik tegen Herman, 'dat er in Groot-Brittanië vier miljoen videocamera's opgesteld zijn om burgers in de gaten te houden.'

'Ik heb eens gelezen', antwoordt Herman, 'dat er vorig jaar 106 miljoen digitale fotocamera's verkocht zijn in Engeland.'

'Alles wordt geregistreerd.'

'Alles en iedereen.'

We bekijken de laatste foto's van de tentoonstelling en lopen dan de zaal uit, naar buiten.

'Ik heb het benauwd gekegen. Ik ga koffie halen. Wil je ook?', vraagt Herman.

Ik knik. Herman verdwijnt in de menigte dorstige bezoekers. Ik droom even weg en schrik op wanneer iemand op mijn schouder tikt. Het is een man met een statief en een groot fotoapparaat.

'Excuse me', zegt hij.

'Yes?'

'I work for the museum. I'm a photographer. I took a picture of you while you were watching the exhibition.'

Hij duwt zijn toestel onder mijn neus. Daar sta ik in het midden van de foto, voyeuristisch, in een bevreemdend licht.

'It's such a great picture. And Tate Modern wants to use it for intern and public relations. Obviously, I have to ask your permission.'

'I ... I didn't notice that I was being photographed', stamel ik.

De man lacht verlegen.

'I was watching you, while you were watching. If you agree, please sign this contract.'

Ik neem de pen in mijn hand en onderteken het formulier.

'Thanks a lot', zegt de fotograaf blij. 'Have a beautiful day.'

Dinsdag 1 juni- ALLERLAATSTE SCHILDERIJ

2010-06-01T12:27:00.003-07:00

KLIK REC

'Is dit nu het allerlaatste schilderij dat je in Londen maakt?'

'Ja. Olieverf heeft tijd nodig om te drogen. Zeker een week of zo. Dus tegen volgende week woensdag is het net droog genoeg om versleept te worden.'

'Versleept?'

'Om verhuisd te worden, bedoel ik. Zo groot is het werk niet.'

'Je hebt het afgelopen jaar opvallend veel werken op klein formaat gemaakt.'

'Ja, dat is zo. Ik wilde zoveel mogelijk indrukken van Londen verwerken, en dat ging het makkelijkst op klein formaat. Want dat gaf me meer tijd om al mijn ideeën vast te leggen, begrijp je? De bedoeling is om de kleine werken in Hasselt te gaan uitvergroten.'

'Vind je het jammer dat je weer naar huis gaat?'

'Nogal. Maar ik ben zo opgeladen dat ik er weer enkele jaren tegenaan kan. In Hasselt was ik aan het doodbloeden. Hier heb ik me kunnen herbronnen. Ik heb energie. Dankzij Londen.'

'Wat schilder je op dit moment?'

'Dit hier? Het is een landschap, maar het heeft ook iets van een gezicht. Zie je?'

'Ja.'

'Toen ik hier vorig jaar aankwam, heb ik me vooral door de natuur van de parken laten inspireren, in grote schilderijen, met veel kleur en beweging. Daarna, in de winter, raakte ik gefascineerd door straatbeelden in Londen, in grote en kleine schilderijen, met veel suggestie van ruimte. En de laatste maanden maakte ik schilderijen die een synthese zijn van de twee, zoals dit laatste werkje. Weet je, het zijn de simpele dingen in Londen die me geïnspireerd hebben. Bomen, kleuren, stoepranden. Het was eigenlijk al lang geleden dat ik dingen uit de realiteit ben gaan schilderen. Een onderwerp. Dat heb ik in Londen herondekt bij mezelf.'

'Leg eens uit?'

'Ik ga altijd heel geïmproviseerd te werk. Ik creeër een toeval op het doek, waarbij ik associaties ga leggen met wat ik gezien of onthouden heb. Het verschil is dat ik vroeger schilderde volgens de redenering van het schilderen. Mijn werk was abstracter. Nu, hier in Londen, zijn mijn werken een weergave geworden van de indrukken die ik heb opgedaan. Het resultaat is een uitdagende spanning tussen enerzijds het abstracte gegeven - hoe verf gebruiken enzovoort - en anderzijds de realiteit. Mijn werken zijn realistischer geworden. Ik kan de realiteit die ik door mijn ogen zie, weergeven in mijn werk.'

'Heeft het voor jou iets met zoeken naar de essentie te maken? Streef je daar naar?'

'Wat een gekke vraag. Voor mij is de essentie van dingen het vele, het tegenstrijdige, de tegendelen die samenvallen. Niet een stukje eruit. Met dat idee ben ik al bezig sinds mijn vijftiende of zo. Ik maak geen analyse van de werkelijkheid, maar ik wil het geheel van de dingen weergeven. Hier in Londen zijn meerdere kunstenaars daarmee bezig, heb ik gemerkt. En dat geeft moed, want in België voelde ik me op dat vlak alleen.'

'Zijn kunstenaars zoals jij dan totaal afwezig in België?'

'Nee. Maar die krijgen, net als ik, de kans niet. De beste kunstenaars in België zijn zeker niet degene die in de belangstelling staan.'

'Zoals jij?'

'Kunstenaars zoals ik, ja. Maar ach. Aandacht krijgen is mijn bekommernis niet. Ik schilder. Das al.'

(Stilte)

'Londen heeft me geleerd het belangrijke van het bijkomstige te onderscheiden. Omdat er hier zoveel goede kunst aanwezig is, wordt er op een andere manier mee omgegaan. Het niveau van kritiek ligt hoger dan in België. In pakweg Hasselt maakt men zich druk om iets wat het niet waard is. In die val wil ik niet meer trappen.'

'Oh, mijn tape raakt stilaan vol. Nog één vraagje. Heb je de schilderijen die je hier gemaakt hebt, geteld?'

'Het zijn er een stuk of honderd. En dat is enorm veel voor één jaar. In België, maakte ik er twee per maand. Hier heb ik vier keer zoveel kunnen schilderen. Dat ritme wil ik in Hasselt verderzetten. Ik heb de ijver te pakken. Ik kan met een serieuze bagage weer naar huis gaan. Ik ben content.'

KLIK STOP

Ik steek mijn camera weer in de cameratas.

'Heb ik goed gebabbeld?', vraagt Herman die nog steeds aan zijn werktafel staat.

Ik knik tevreden en werp een blik over zijn schouder.

'Je laatste schilderijtje is mooi geworden.'

'Ik weet het.'

Woensdag 26 mei - LIKE A VIRGIN

2010-05-28T04:59:00.001-07:00

Een frêle, hoog stemmetje klinkt in het holst van de nacht ...

like a virgin

touched for the very first time

like a vi-hu-huhur-gin

when your heart beats

next to-ho mine

Ik loop naar het openstaande keukenraam. Daar staat ze, op onze binnenplaats. Een klein meisje, een jaar of tien.

you're so fine and you're mine

make me strong yeah you make me bo-hold

oh your love thawed out

what was sca-hahahar-ed and co-hold

Ze zingt al dansend op de border van een bloemenperk. In haar ene hand houdt ze een handtas vast, haar andere hand heeft ze tot een vuist gevormd. Haar onzichtbare publiek joelt in stilte. Het meisje wiegt met haar heupen en zwaait de handtas boven haar kleine hoofd.

oooh oohoohoohooo ooohoohooh

Het is bijna middernacht. Wat doet zij hier? Verdwaald, verlaten, weggelopen, geestesziek?

Ik ga op de vensterbank zitten en wacht op een antwoord. Het meisje flaneert over haar catwalk van steen. Ze buigt en werpt een kushand.

'Nicole!'

Het meisje kijkt op. Een vrouw in oude jeans trekt de ingangsdeur van één van de gebouwen achter zich dicht en snelt over de binnenplaats.

'Time to go home, Nicole', zegt ze. 'I'm done with cleaning here.'

Nicole springt van de border en geeft de handtas aan haar moeder. Samen verdwijnen ze in de duisternis.

Maandag 24 mei - ANGSTHAZEN

2010-05-28T04:57:00.001-07:00

Politiewagens, waarschuwingsborden en statige agenten versperren het voetpad langs de Thames. Herman en ik lopen er met een boogje omheen.

'Wat is er aan de hand, denk je?'

'Geen idee. Vraag het eens?'

'Waarom moet ik het altijd vragen?'

'Omdat daarom.'

Ik zucht. Ik hou niet van Britse agenten. Ze zien eruit alsof ze je met een stijve glimlach zullen neerknuppelen. Met tegenzin pik ik er de meest toegankelijke uit. Een agente. Met matte stem vertelt ze dat de Londense politie controles uitvoert op verdacht uitziende wagens, om eventuele terroristen af te schrikken.

'Terrorists are more likely to target the capital than any other city in Western Europe', zegt ze. 'It's the only place of major political significance, making it very attractive to Islamic extremists.'

'Are we in danger?', vraag ik.

'We know that there are some militants operating in the UK right now', antwoordt ze, 'but it's nothing to be worried about.'

Ik haak mijn arm huiverend in die van Herman.

'Wat ben je toch een angsthaas', lacht die.

We wandelen verder. Nu ons slechts twee weken resten in the capital city, zuigen we Londen op als een spons. Een laatste bezoek aan Tate Britain op Mill Bank hoort daar ook bij. Het museum beschikt over een uitgebreide collectie Britse kunstwerken uit de 16de tot de 20ste eeuw. Herman loopt er in een vaart door (hij kent de werken uit zijn hoofd) en houdt halt bij een televisiescherm waar een BBC-reportage getoond wordt van Henry Moore, één van de meest bekende Britse beeldhouwers.

We gaan zitten en worden algauw meegezogen in de vormende wereld van de kunstenaar. Een half uur verstrijkt. Mijn voeten tintelen.

'Blijven we nog lang zitten?', fluister ik.

'Nog even', antwoordt Herman, vastgekluisterd aan het scherm.

Een beetje verveeld kijk ik rond. Iets verderop zit een jonge donkere man, diep weggezakt in een éénpersoonszetel. Hij draagt een zwarte zonnebril en een kap over zijn hoofd. Hij houdt zijn gezicht naar het scherm gericht waar Henry Moore vertelt dat hij niet in woorden denkt, maar in vormen.

Vrede lijkt onder ons. Totdat de jonge man opstaat. Hij ijsbeert met kleine passen door de hal, maakt een gebalde vuist en mummelt iets in een onverstaanbare (Arabische?) taal. Zijn gemompel gaat over in geschreeuw, en het is allesbehalve duidelijk tegen wie hij het heeft.

'Joke?'

'Ja?'

'Kom.'

Herman staat op en trekt me mee naar buiten.

'Wat een haast heb jij opeens', zeg ik verbaasd.

Herman kijkt schichtig om zich heen.

'Die man zou wel eens gevaarlijk kunnen zijn.'

'Gevaarlijk?'

'Hij zou een mes kunnen bovenhalen. Of de boel laten exploderen.'

Ik onderdruk een lach.

'Je denkt dat ie een zelfmoordactivist is?', vraag ik.

Herman knikt.

'In Londen weet je maar nooit.'

Als twee angsthazen gaan we ervan door.

Donderdag 20 mei - AFSPANNEN

2010-05-20T14:04:00.001-07:00

'Hoeveel schilderijen heb je het afgelopen jaar gemaakt?'

'Een stuk of honderd.'

'Hoe ga je die grote hoop naar België vervoeren?'

'Gewoon, met de verhuiswagen. Waarom?'

Ik wijs naar één van Hermans kleurrijke werken die de woonkamerwand vult.

'Krijg je die daar bijvoorbeeld door de deur en via de trappenhal, naar beneden?'

Herman kijkt verschrikt, alsof die vraag nog niet bij hem opgekomen is.

'Jee!'

Hij loopt naar onze kleine hal waar een deel van zijn grote schilderijen staan opgestapeld.

'Verdomme verdomme', hoor ik hem vloeken.

Op kousevoeten loop ik naar hem toe. Hij wrijft met een verwarde blik door zijn haar.

'Dat krijgen we nooit of te nimmer door de deur', verklaart hij. 'De grootste is drie meter op twee, de anderen twee meter op twee ...'

'En door het raam?'

Herman schudt zijn hoofd.

'Veel te klein. Ik zal alle grote schilderijen terug moeten afspannen.'

'Afspannen?'

'Ja, alle spijkertjes eruit prutsen en de doeken van hun spieraam halen.'

Tersluiks werp ik een blik op de zijkant een schilderij. Op het eerste zicht telt die ... oneindig veel spijkers.

Herman gaat vermoeid in de zetel zitten. Hij kreunt.

Zaterdag 15 mei - BROADWAY MARKET

2010-05-20T13:58:00.004-07:00

'Kom je? Ik ben al eeuwen klaar.'

'Momentje. Ik kan niet kiezen tussen deze jeansbroek en deze.'

Ik hou de twee kledingstukken in de lucht. Herman kijkt ernaar alsof ie dubbel ziet.

'Het zit 'm in 't detail', leg ik uit. 'Het blauw van deze is ietsjes donkerder en past beter bij dit grijze truitje. Door het wederkerende motief, snap je? De andere broek valt dan weer mooier over mijn schoenen, omdat de pijpen de juiste lengte hebben. Niet te lang, zie je? Ik kan de pijpen van de donkerblauwe jeans natuurlijk ook oprollen, maar die speelsheid vloekt dan weer met de ingetogen snit van het grijze truitje.'

Herman fronst zijn wenkbrauwen.

'Het is Broadway Market', zegt hij. 'Niemand let op wat je draagt.'

Ik snuif verontwaardigd.

'Iedereen die je daar ziet, heeft goed nagedacht over wat hij of zij aanheeft. Alle outfits zijn miniscuul uitgedokterd, ook al lijkt het alsof men maar lukraak iets heeft aangetrokken. En ja, natuurlijk is de verdraagzaamheid groot, en kan iedereen naast elkaar bestaan. Maar ik wil niet uit de toon vallen.'

Herman schudt zijn hoofd alsof hij hoopt dat de logica die ver zoek is, zo weer op zijn plaats valt.

'Ik ga al naar beneden, ik wacht er nog welgeteld vijf minuten', besluit hij.

'Zou ik mijn parelsnoertje aandoen, of die oorbellen met de zwarte bollen?' roep ik hem paniekerig na.

'Beiden, voor mijn part', roept Herman en laat de deur in het slot vallen.

Ik prop de broeken weer in mijn kast, trek overhaast een bloemetjesjurk aan en loop naar buiten waar Herman ongeduldig tegen de poort leunt.

'Kom', zegt hij terwijl hij een schalkse blik op mijn witte benen werpt.

Broadway Market is een straat in East End waar Herman en ik bijna elke zaterdag naartoe gezogen worden. Op Broadway Market vind je geen Starbucks, geen internationale ketens, geen metro's, geen toeristenstromen. Het is een plaats die, net zoals de rest van het oosten, lange tijd gezien werd als een verwaarloosd, gevaarlijk gebied met veel laagbouw en leegstaande pakhuizen. Vooral in de jaren negentig brokkelde de samenleving helemaal af, en al wie kon, zocht zijn toevlucht elders. Zes jaar geleden slaagden enkelingen erin om de buurt terug leven in te blazen. Winkeltje en galerijen sprongen als paddestoelen uit de grond, de kleine markt barstte opeens uit zijn voegen. Broadway Market werd op enkele jaren tijd een haard voor creativiteit, nieuwe mode en subculturen. Tegenwoordig is Broadway Market op zaterdag het meest geliefd. Dan vindt de wekelijkse markt plaats, en lijkt de hele buurt -in uitgekiend modische outfit- naar buiten te komen.

Vandaag is het druk. Herman en ik doen een tour tussen de kraampjes en eindigen op onze vaste stek, de piepkleine koffiebar 'Gossip' waar ze kruidige dranken en organische taarten verkopen. Vanop het kleine terras aan de straatkant kunnen we de voorbijgangers in vol ornaat bestuderen. Mijn blik valt op een jonge vrouw die net als ik een bloemenjurk aanheeft. Op haar hoofd draagt ze een hanenkam, haar voeten heeft ze in fuchsia pumps gestoken.

'Interessante combinatie', vindt Herman. 'Van eclecticisme gesproken!'

Ik leg mijn jurkje in de plooi en lach braafjes.

'En die jongen daar', wijst Herman. 'Hij draagt de pijpen van zijn jeans opgerold tot op twee verschillende hoogtes!'

Ik knik en drink een slok van mijn Chai Latte. Een klein meisje met een roze tutu over zilveren glitterkousen paradeert langs ons tafeltje aan de hand van haar mama. Niemand is hier te jong om zijn of haar grenzen in non-verbale expressie af te tasten.

'Ik vraag me af wat er met de buurt gebeurt na de Olympische Spelen', zeg ik mijmerend. 'Denk je dat de mensen van deze omgeving er blij mee zijn dat de Spelen hier vlakbij, in Stratford, gehouden worden?'

'Natuurlijk niet', antwoordt Herman. 'De buurt zal verknoeid worden door metrostelsels, een toevoer aan toeristen, ... Hoe dan ook, of de Olympische Spelen hier al dan niet doorgaan, is deze buurt gedoemd om zijn identiteit te verliezen.'

Ik kijk mijn vriend ongelovig aan.

'Het is het klassieke stedelijke scenario', legt Herman uit. 'Deze straat was tot voor kort armoedig en gevaarlijk omdat niemand zich erom bekommerde, n'est ce pas? Door de goedkope leefomstandigheden gingen jongen mensen -met weinig geld- op een creatieve manier kleinschalige projecten opzetten. De buurt werd steeds aangenamer en populairder, en alles ging om cultuur en uiterlijk vertoon draaien.'

'Ik begrijp niet waar je heen wil.'

'Hoe populairder een buurt wordt, hoe duurder. Pakhuizen worden hier omgebouwd tot lofts, de prijzen van de huizen stijgen. Je ziet het ook in het straatbeeld. Er komen steeds meer winkels en boetieks bij. Heb je gezien hoeveel een brood of een aubergine hier op de markt kost? Bijna dubbel zoveel als elders. En denk je dat de oorspronkelijke, arme buurtbewoners organische wortelcake kopen, of zoals wij, nieuwkomers met geld, een Chai Latte van drie pond kunnen betalen?'

Herman zwijgt en staart naar een oud vrouwtje dat de drukte op haar oude sandalen ontwijkt en een grote boodschappentas op wieltjes achter zich aantrekt.

'Ik vraag me af wat zij van haar nieuwe buurt vindt', knikt hij.

'Haar nieuwe buurt is toch mooier, veiliger en levendiger geworden', zeg ik. 'De locals hebben er dus toch ook baat bij dat een buurt trendy wordt?'

'Mmm', mompelt Herman.

We drinken allebei van onze kruidige Latte. De ober van de koffiebar komt naar buiten en veegt wat kruimels van één van de tafeltjes. Hij draagt een gele t-shirt, een okergele driekwart broek en geel met zwart gestreepte kousen.

'Ik blijf Broadway Market een leuke buurt vinden', zeg ik. 'Die mix aan nationaliteiten, de leuke shops en bars, de sfeer, niemand die zich kleedt naar gangbare normen ...'

Ik zwijg abrupt en kijk naar een lange rij wachtenden voor een marktkraampje met peperdure, organische halloumiburgers. Een vreemd gevoel heeft zich in mijn buik genesteld. Een dubbel gevoel.

Donderdag 13 mei - LEGE DOZEN

2010-05-18T09:01:00.003-07:00

Donkere wolken drijven voorbij. De winterjas die ik vorige week weer uit de kast gehaald heb, hangt uitnodigend aan de kapstok. Ik doe hem aan en neem een paraplu onder de arm. Herman kijkt verbaasd op.

'Waar ga je heen?'

'Even luchtje scheppen. Wil je mee?'

'Dat gaat niet. Er moet minstens één van ons thuis zijn wanneer die verhuismannen ...'

'Ik weet het. Vind je het erg om thuis te blijven?'

'Euh, nee.'

Opgelucht trek ik de deur dicht. Mijn paraplu duw ik open. Onder het zachte geluid van mierengedrup steek ik de straat over. De hulpkok van een druk restaurant aan de overkant leunt zwaar tegen de voorgevel en rookt een sigaret. Hij herkent me en knikt vriendelijk.

'Hey lovely', zegt hij.

Ik ben geshockeerd noch gecharmeerd. In Londen holt men zijn woordenschat uit, en betekent 'hey lovely' zoveel als 'hallo jij'. Voor de kruidenier van de buurtwinkel ben ik 'darling', voor de groenteman op de zondagsmarkt 'sweety', zelfs een politieman te paard noemde me ooit 'beloved' toen ik hem de weg vroeg.

'Hello', knik ik beleefd terug.

Ik zet mijn tocht verder. Via Barbican loop ik helemaal naar de Thames. Mijn hart licht op wanneer ik de klotsende golven van de rivier hoor. Ik ga in het midden van de Millenium Bridge staan en tuur naar een toeristenboot die onder me door vaart. Een klein meisje in het roze wuift naar de mensenstippen op de brug. Ik hoop dat ze mijn brede glimlach ziet.

In het grote museum Tate Modern dat aan de andere kant van de brug ligt, krioelt het van toeristen. Ik negeer de drukte en sla een onbekende zijstraat in. Een onooglijk winkeltje met kunstboeken trekt mijn aandacht. Ik stap binnen. Herman die morgen verjaart, verbood me gisteren nog uitdrukkelijk om cadeaus te kopen. Ik sla zijn woorden stoutmoedig in de wind en kies een boek over Max Ernst in een prachtige uitgave. Je wordt tenslotte maar één keer éénenvijftig.

Het regent niet meer. Tevreden wandel ik weer oostwaarts, deze keer via Moorgate. Ik hou van het zakencentrum. Hier speelt zich alles af als een versnelde film. City-mensen gaan niet, ze hollen. Taxi's rijden niet, ze racen. Geld vloeit hier niet, het stroomt.

Ik vind mijn rustpunt, een piepkleine vijver met fontein, en neem voorzichtig plaats op een bank. Aan de overkant zit een zakenvrouw. Ze heeft haar knellende pumps uitgezwierd en bijt gretig in een gelaagde sandwich met pastrami. De hemel trekt plots open en de zon breekt uit. Nu pas merk ik de eend op. Ze zit op een steen in het midden van de vijver en geniet, net als ik, van haar bizarre eiland, de warmte en de tijd die haar nog rest.

'Do you see the little ones as well, sweetheart?', roept de zakenvrouw me toe.

Ik kijk. Verscholen in een waterbos van planten zitten vier pasgeboren Londenaren, donzig en zacht. Ik gun hen van harte het heerlijke stadsleven dat hen is beschoren.

Een sms van Herman haalt me uit mijn overpeinzingen. Of ik overreden, of in de Thames gesukkeld ben? Ik neem de kortste weg naar huis. In de gang struikel ik over lege verhuisdozen.

'Zijn ze geweest?', vraag ik aan Herman die met zijn neus in een boek zit.

'Wie?'

'De verhuismannen natuurlijk.'

Herman knikt.

'Ze hebben lege dozen gebracht. Verder is alles geregeld. Waar heb jij uitgehangen?'

Ik haal mijn schouders op.

'Overal een beetje.'

Ik loop naar de gang waar ik het boek voor Hermans verjaardag onopvallend wegberg achter een reeks tegen de muur gestapelde schilderijen.

Nog exact één maand in Londen. Zachtjes schop ik tegen de lege verhuisdozen. Dat kon ik echt niet laten.

Zaterdag 8 mei - DRUGSHOND

2010-05-18T08:58:00.004-07:00

Mijn kleine koffer rolt dapper achter me aan. De vermoeidheid van een drukke week in België glijdt langzaam van mijn schouders. We zijn weer in Londen, onze andere thuis. Voor ons wankelen uitgedoste meisjes op torenhoge pumps. Ze dragen zwarte glitterkleedjes over eindeloos lange (blote) benen.

'Wat is hier veel volk', zegt Herman die zeult met een grote draagtas.

'Liverpool Street Station ligt het dichtst bij de uitgaansbuurt in Eastend', verklaar ik. 'Het is zaterdagavond.'

We volgen de meisjes die nu gibberend een roltrap naar boven nemen. Een zwarte Cocker Spaniel verschijnt onverwachts op de bovenste de trap en snuffelt ongevraagd aan mijn benen. Bij Herman doet ie hetzelfde.

'Hoe ongepast om je hond hier uit te laten', zeg ik geërgerd en werp een boze blik op zijn baasje.

'Het is een drugshond, slimmeke', zegt Herman. 'En dat is een politieman in burger.'

'Oh?'

Geboeid zet ik mijn koffer neer op de stoep en sla de Cocker gade.

'Ben je van plan om hier te blijven staan?', zucht Herman.

Ik knik. Herman geeft zich gewonnen en zet de draagtas aan zijn voeten. Het Britse uitgaansvolk rolt in grote stromen naar boven. De Cocker slaat vanop zijn strategische plaats geen enkele voorbijganger over.

'Die heeft vast drugs bij', fluister ik en wijs op een louche figuur in rood houthakkershemd.

De hond snuffelt even maar laat de man passeren.

'Hij vergist zich!', zeg ik.

'Die beesten ruiken drieduizend keer meer en beter dan wij', weerlegt Herman.

Hij stoot me aan.

'Daar heeft hij er eentje.'

De Cocker snuffelt onophoudelijk en springt hevig op tegen een braaf uitziende jongen van een jaar of twintig. Uit het niets verschijnen twee politieagenten. Ze grijpen de verbouwereerde jongen elk bij een arm, leiden hem uit het gezichtveld van de grote massa en fouilleren hem van boven tot onder.

De hond doet zijn werk verder. Zijn snuit gaat op en neer, op en neer. Ernaar kijken doet me al duizelen.

'Weer eentje binnen', roept Herman enthousiast uit, alsof we naar een voetbalmatch kijken.

Deze keer is het een jonge vrouw. Ze strijkt lange haren uit haar gezicht en kijkt verbaasd naar de hond die haar heeft verraden. Twee nieuwe agenten komen tevoorschijn, want hun collega's hebben hun handen vol met de twintiger. En de Cocker heeft er nog eentje gevonden! Een nieuw, derde politieduo treedt naar voren en neemt de man in een stevige greep. Geamuseerd kijken Herman en ik toe hoe de betrapte zich tracht los te worstelen.

De drugshond is ondertussen toe aan een pauze. De politieman in burger trekt hem via de leiband naar de kant. Daar krijgt hij een koekje, een bal in zijn muil om te ont-stressen, en een flinke aai over zijn kopje. De Cocker springt op en slaat zijn poten rond het middel van zijn baasje. Buiten mijn wil raak ik vertederd door die symbiose van dier en mens, hier op de stoep, temidden van het uitgaansleven in Londen.

'Huil je?', vraagt Herman verbaasd.

Ik schud heftig nee.

'Die koude wind doet me tranen', zeg ik snel. 'Het lijkt verdorie weer winter.'

Herman glimlacht onzeker.

'Kom', zegt hij. 'Naar huis.'

Ik pruttel niet tegen.

Maandag 3 mei - THE GIRL FROM BELGIUM

2010-05-04T06:08:00.005-07:00

In mijn eentje loop ik naar Café 1001, een ontbijtzaak/bar nabij Brick Lane. De stad is verlaten. Winkels zijn dicht, verkeer blijft uit. Het is een bank holiday, een officiële verlofdag voor de Britten. London slaapt haar roes uit.

De stevige dame die de ontbijtschotels prepareert aan het kookeiland dat in het midden van de zaak staat, kijkt lachend op wanneer ik binnenkom.

'The same as usual?', vraagt ze.

Ik knik.

'It's so quiet here', zeg ik terwijl ik naar de lege tafels wijs.

'Not for long', antwoordt ze. 'There's a party going on in the room next door.'

'On a monday morning?'

'Oh no, it started yesterday evening.'

Verbaasd kijk ik naar de gesloten deur die toegang tot de bar geeft. Ik hoor doffe beats. London slaapt nog lang niet.

Ik ga aan een tafeltje zitten en klap mijn laptop open. De dame bedient me. Een gelukzalig gevoel overvalt me.

Wanneer ik mijn mails check, gaat de deur van de bar open. Muziek barst uit boxen, jongeren strompelen naar buiten. Ze lopen uitgehongerd naar de lange toog waar croissants, brownies, cookies, taart, muffins en cupcakes in grote hoeveelheden uitgestald liggen.

'Hey you', roept iemand luid. 'It's party time, not laptop time!'

Ik staar naar mijn scherm en probeer het feit dat ik de enige ben die uitgeslapen en nuchter is, te negeren.

'Do you mind if I join you?', vraag een jongen met Spaans accent en dubbele tong.

Een beetje geërgerd kijk ik naar de vele lege tafeltjes rond me. De jongen wacht niet op een antwoord en ploft zich neer.

'What are you doing?'

'Writing mails.'

'To who?'

'In fact, that's none of your business.'

'Sorry, I'm drunk.'

De jongen plaats zijn ellebogen op tafel, legt zijn hoofd op zijn handen en kijkt me met een zatte verliefdheid aan. Een andere jongen gaat naast hem zitten. Ik schuif ongemakkelijk op mijn stoel.

'Did you bring your laptop to the party?', vraagt die.

'I didn't go to the party.'

'How boring. Where do you come from?'

'Belgium.'

De twee jongens kijken elkaar aan.

'Belgium doesn't exist any more', zegt de Spaanse jongen.

'It's falling apart', knikt zijn Britse vriend.

Hij wuift naar een mollig meisje dat de feesttent net verlaat.

'Hey Rachel! The girl here is from Belgium!'

Rachel voegt zich bij ons. Haar haren zijn verwilderd, haar ogen doorlopen.

'Are you, really?', vraagt ze aan mij.

'Well euh yes', stamel ik, overrompeld door al die aandacht.

'How sad', zegt ze.

'Excuse me?'

'It's sad. London has more inhabitants than Belgium, and all we need is a mayor who is managing our city quite well.'

Ze gooit haar hoofd in haar nek en lacht. Het klinkt als gehinnik van een paard. Ik kijk beschaamd naar mijn toetsenbord. Het is de tragedie van de Belgische politiek, waar de regering weer aan moet geloven, waar het communautaire spel gebruikt wordt voor postjes, vriendjes en budgetjes en waar politici mij zelfs aan De Andere Kant Van De Tunnel voor schut zetten.

'Is Belgium really collapsing?', wil Rachel weten.

Ik haal mijn schouders op. Zijn nieuwe verkiezingen een garantie op communautair gebied? Een verenigd Europa en een verdeeld België: hoe moet ik dat in het buitenland uitleggen?

'I have no idea', antwoord ik. 'Why are you so interested?'

'We study politics', verklaart de Spaanse jongen.

'But we are to drunk for any discussion', valt zijn vriend hem bij.

Hij staat op en loopt wankelend naar de toog. De Spaanse jongen volgt hem.

'Is that why you are here in Londen?', vraagt Rachel.

'What do you mean?'

'Are you a runaway?'

Ik lach.

'A sort of', is mijn antwoord.

Rachel schuift haar stoel naar achter, rommelt in haar handtas en haalt er een sigaret uit.

'I wish you all the luck in monky land', zegt ze liefjes. 'Enjoy your breakfast.'

Ze sloft naar haar vrienden en struikelt nét niet over een vuilbak die langs de toog staat. Ik kijk beteuterd naar het bord waar mijn toast met roerei koud geworden is.

Dinsdag 27 april - AMY WINEHOUSE

2010-04-29T03:39:00.005-07:00

Vermoeid blijf ik staan. Ik voel de lange wandeltocht langs het Regent's Canal in mijn stram geworden benen en vertik het om verder te gaan.

'Komaan', zegt Herman.

Ik schud koppig nee en wijs naar het zwarte plakkaatje waar de letters Camden Town nog net te lezen zijn in de schemer van een vallende avond.

'Laten we de metro in Camden Town nemen', zeg ik kordaat.

'En onze tocht dan? Het is nog maar een uurtje wandelen vanaf hier.'

'Ik kan niet meer.'

Herman zwicht met een zucht. Samen lopen we over een bruggetje dat naar Camden Lock Market leidt. De terrassen langs het water zitten vol. Het geroezemoes werkt aanstekelijk.

'Zullen we hier iets drinken?', vraag ik.

Herman trekt een bedenkelijk gezicht.

'Tussen de toeristen? Nee, dank je.'

We volgen Jamestown Road waar de drukte zich voorzet. Herman houdt halt voor een pub. Geblokte letters prijken tegen de voorgevel. The Good Mixer.

'Dit lijkt me gezellig, het heeft iets van onze Cambrinus in Hasselt', zegt hij. 'Ik moet trouwens dringend plassen.'

We stappen over de drempel. De pub is volks. In het midden staat een pooltafel. Herman verdwijnt in de drinkende menigte, ik bestel twee colaatjes en zoek een tafeltje. Tevreden strek ik mijn benen uit, blij dat ze me niet meer naar huis hoeven te dragen. Herman komt met geleegde blaas naast me zitten en port opgewonden in mijn zij.

'Je raadt nooit wie hier is.'

'Wie?'

'Die zangeres. Amy Winehouse.'

'Waar?!'

'Daar, naast die gast met die tattoes. Volgens mij is ze zat.'

Verbaasd kijk ik naar de spring-in't-veld die enkele meters verderop alle aandacht trekt. Amy Winehouse. Ze is nog kleiner dan ik altijd vermoedde. Ze draagt een afgeschoten jeans met opgerolde pijpen over oudroze ballerina's, in haar lange zwarte haar steekt een reusachtige bloemenspeld, en uit een felgroen shirtje puilen twee flinke borsten. Tussen haar vingers klemt ze een sigaret die onaangestoken is. Haar roodgekleurde lippen en zwaar opgemaakte ogen geven haar iets broos en brutaals tegelijkertijd. Ze is een porseleinen pop die onbreekbaar is.

'Niet zo staren', sist Herman.

'Iedereen staart naar haar", sis ik terug.

Ik drink voorzichtig aan mijn cola. Amy slaat een flesje bier achterover.

'Wat doet ze hier, denk je?', vraag ik aan Herman. 'Optreden?'

'Zich amuseren', antwoordt hij. 'Kattekwaad uithalen.'

Gefascineerd kijk ik naar de beroemdheid en merk nu ook tattoes op haar pezige armen op.

'Ze slaagt er altijd in om herrie te schoppen', vertelt Herman. 'Laatst las ik dat ze een poppentheater voor kinderen verstoord had omdat ze stomdronken was. Ze slaat ook regelmatig, en ze bijt. Afin, dat is toch wat de kranten berichten.'

Ik kijk weer naar de kleine herrieschopper. Ze flirt met haar omstaanders, lacht breeduit en loopt plots onze richting uit.

'Ze komt naar hier', fluister ik in lichte paniek.

'Ze gaat gewoon naar de wc', stelt Herman me gerust. 'Staar niet zo, alsjeblieft.'

Maar ik kan mijn ogen niet van haar afhouden. Amy Winehouse loopt met kleine wankele passen, en laat in het passeren haar blik over de tafeltjes gaan. Haar blik stopt bij dat van ons.

'You', zegt ze met een verrassend zware stem en wijst naar Herman. 'You remind me of someone. An actor.'

Ik schuif zo diep mogelijk weg in mijn stoel en vraag me af of ik droom.

'I .. I don't know', zegt Herman.

'Yes you do', zegt ze. 'What's his name again?'

Herman en ik kijken elkaar schaapachtig aan. Amy Winehouse wuift naar haar vriend die aan de toog staat.

'Robert Redford', flap ik eruit.

'Robert Redford', echoot de zangeres. 'That's him! Can I sit on your lap, Robert?'

Ze ploft zich onverwachts neer op Hermans schoot, veert onmiddellijk weer overeind en loopt verder.

'W ..wat was dat', stamelt Herman, uit zijn lood geslagen.

'Ik ... weet het niet', is mijn antwoord.

We kijken naar Amy die nu rond de hals van een andere pubganger hangt.

'Robert Redford?', vraagt Herman na een korte stilte.

Ik knik.

'Sommige vriendinnen van me vinden dat je op hem lijkt. Toen hij jong was, welteverstaan.'

Herman glundert. In een vreemde extase legen we onze glazen.

'Zullen we gaan?'

'Oké.'

We verlaten de pub, zatte Amy en haar vrienden. De koelte van de avond werkt vernuchterend.

'Niemand gaat dit ooit geloven', zeg ik.

'Ik denk het ook niet', zegt Herman. Maar weet je wat?'

'Wat?'

'Ik vind Amy Winehouse echt een toffe.'

Maandag 26 april - SPOORLOOS

2010-04-26T09:31:00.001-07:00

Please, help me', zegt ze.

Een blonde vrouw van middelbare leeftijd klampt ons aan voor de ingang van Victoria Park. Ik laat mijn blik vlug van haar hoofd tot haar tenen gaan. Op het eerste zicht: geen bedelaarster.

'What's wrong?', vraag ik.

'My little darling', zegt ze met een snik. 'I lost her.'

Ze schokschoudert en kijkt hulpeloos in het rond.

'She was angry with me, because I wouldn't give her a candy. So she ran away. She always runs away when she's mad with me.'

'How does she look like?', vraagt Herman bezorgd.

'She's still very little. She wears a white shirt and black pants. And she has long hair. Her name is Amanda. Please help me find her.'

De vrouw draait zich om en klampt een ander stel aan. Aan hen doet ze snikkend hetzelfde verhaal.

'Het lijkt me vreselijk om je dochtertje kwijt te raken', zeg ik, bijna zelf in tranen. We moeten haar helpen.'

Herman knikt.

'Zullen we eens in het park gaan kijken?'

We lopen een rondje, zonder resultaat.

'Amanda!', klinkt het paniekerig aan de andere kant van het park. 'Amanda!'

'Ze is misschien in de vijver getuimeld'', zeg ik verschrikt. 'Of ontvoerd.'

'Ze vinden haar wel', sust Herman me.

De blonde vrouw is ondertussen in alle staten, roept de naam van haar verloren kind, en spreekt iedereen aan. Haar stem gaat door merg en been.

Plots horen we gejuich. Een corpulente man aan de overkant van de straat, wuift hevig.

'I've got her', roept hij.

Verrast kijken we naar het kleine meisje dat verlegen naast hem staat. Ze heeft het syndroom van Down.

'Oh little darling', roept de vrouw uit.

Uitzinnig van vreugde rent ze de straat op en neemt Amanda in haar armen. Amanda klemt zich hevig rond de hals van haar moeder. Hand in hand steken ze de straat weer over.

'Do you want some icecream?', horen we de vrouw zeggen.

Amanda knikt heftig.

Zondag 25 april - MARATHON

2010-04-26T09:28:00.001-07:00

Met 60.000 lopen ze van Greenwich tot Westminster. Herman en ik staan ter hoogte van de London Bridge en vergapen ons aan de passerende marathonlopers die nog tien kilometer voor zich hebben. De meesten zien eruit alsof ze elk moment het loodje kunnen leggen.

'Bijna allemaal blanken', stel ik vast. 'En mannen.'

'De zwarten hebben de eindstreep allang gehaald', zegt Herman. 'En de vrouwen lopen vast in het staartje.'

Naast ons staan twee broertjes. Ik schat hen een jaar of zes en zeven. Ze dragen veel te grote t-shirten en trappelen ongeduldig met hun voeten.

'Pick it up again, man', roept er eentje luidkeels naar één van de deelnemers die met een wit vertrokken gezicht voorbijstrompelt.

'Come on!', roept de andere.

De man forceert een glimlach en komt langzaam weer in beweging. De jongetjes joelen van plezier.

'Je vraagt je af waarom die lopers zichzelf zo afmatten', zeg ik terwijl ik naar een vrouw staar wiens gezicht van inspanning zo rood is als vermiljoen en wiens benen donkerpaars uitslaan.

Herman haalt zijn schouders op.

'Kijk daar', zegt hij. 'Een blinde.'

De blinde man loopt stevig door. Via een koordje aan zijn pols is hij verbonden met zijn compagnon. Achter hem loopt een Indiër in een kort broekje. Op zijn hoofd prijkt een tulband die hoog boven de rennende massa uittorent. Hij wordt op de voet gevolgd door een tweeling, twee kaal geschoren gespierde dertigers die zich op identiek dezelfde manier voortbewegen. Het is de kleurrijke mix die zo eigen is aan Londen.

'Don't give up, Paul!', roept één van de kleine jongetjes naar een man die zijn naam op zijn T-shirt draagt.

'You either, Lee', roept zijn broertje. 'You 're only 6 miles from the finish now!'

Hun moeder wringt zich door de menigte en stopt hen elk een brownie toe. Ze staken het supporteren, voor even.

'Ik ben ooit eens tweede geworden tijdens een grote loopwedstrijd op de middelbare school', zeg ik fier.

'Ik was tot mijn veertiende jaar op jaar Belgisch kampioen op de honderd meter', zegt Herman droog.

'Je was wat?!'

'Belgisch kampioen. Ik liep de honderd meter op minder dan elf seconden.'

Hij tuurt voor zich uit.

'Waarom heb je het sporten opgegeven?'

'Ik heb mijn knieën kapot gelopen. Ik warmde me nooit op, en trainen deed ik het liefst op blote voeten.'

'Je deed wat?!'

'Ik liep op blote voeten. Zoals de Kenianen.'

Ik kijk naar de broertjes. Met chocolademonden schreeuwen ze de menigte nu toe, vastberaden om iedereen over de eindstreep te helpen.

'Heb je er spijt van?', vraag ik.

'Soms', antwoordt Herman kort.

Ik steek mijn arm in de zijne. Stilte schuift tussen ons. Zo wandelen we naar huis.

Vrijdag 23 april - ZATLAPPERIJ

2010-04-25T09:34:00.002-07:00

Beladen met zakken van New Loon Moon, een Chinese supermarkt in Soho, lopen Herman en ik naar huis. De drukte van de stad doet pijn aan de oren. Zoals elke vrijdagavond drommen mannen, al dan niet in maatpak, bijeen op alle hoeken van de straten en zetten het met veel lawaai op een zuipen. Een Engelse traditie.

'Zie die bierbuiken', zeg ik, wijzend op de drinkende meute. 'En de manier waarop ze hun benen spreiden en hun pinten vasthouden.'

'Potsierlijk', vindt Herman.

'Mannen hebben weinig vooruitgang geboekt', zeg ik. 'Ze zijn niet beter dan de arbeiders van een eeuw geleden. Die zopen hun loon ook op, zodra ze het kregen.'

'Ach mannen', zucht Herman.

We passeren de zoveelste pub, het zoveelste groepje lallende mannen. Dassen hangen scheef, pinten staan leeg aan hun voeten.

'Ik vraag me af waarom', zeg ik.

'Om erbij te horen', antwoordt Herman stellig. 'En om vrouwen te versieren, natuurlijk.'

'Oh?'

Herman knikt.

'Mannen zijn soms onzeker. Maar met een portie alcohol kunnen ze hun onzekerheden verjagen. Bovendien vinden mannen vrouwen 25 procent knapper in benevelde toestand, volgens een onderzoek aan de universiteit van Glasgow. Althans, dat heb ik gelezen.'

'Waar heb je dat gelezen?', vraag ik.

Herman krijgt een rood hoofd.

'In Elle. Dat boekje dat op de wc ligt.'

Ik giechel. Herman herpakt zich.

'Weet je wat mij stoort aan die Britse zatlappen', zegt hij fel. 'Ze zijn stiervervelend, ze staan er maar wat te staan. Geef mij maar een zatlap met ballen aan zijn lijf. Zoals Toon, een oude vriend van mij. Die is eens in dronken toestand in de kooi van een neushoorn gekropen, toen we na onze kroegentocht een circus passeerden. Een andere vriend heeft eens, nadat hij door de politie tegengehouden werd omdat hij teveel gedronken had, door het openstaande raampje van de politiewagen gepist. Een nog een andere vriend van me is eens in een zatte bui op één been ...'

'Ja ja', onderbreek ik hem.

Bij verhalen over zatlapperij verveel ik me al even stierlijk.

'Ik heb jou eigenlijk nog nooit echt zat gezien', zeg ik. 'Hoe ben je dan?'

Hermans gezicht klaart op.

'Heel aangenaam en grappig', antwoordt hij trots. 'Mensen moeten altijd lachen. Cynisch word ik ook. Een beetje zoals Bacon, wanneer hij teveel op had.'

'Je bedoelt Francis Bacon?'

'Ja, ik ben dan net als hem, enorm scherp en geestig. De ideale man eigenlijk.'

Hij zwijgt abrupt, alsof ie, versteld van zijn woorden, tot een bijzonder inzicht is gekomen.

Dinsdag 20 april - ELFJES

2010-04-24T10:01:00.002-07:00

Twintig graden is het. Puffend trek ik mijn trui over mijn hoofd en bind 'm oudmodisch rond mijn middel. Herman loopt een eindje verderop met Mark, een bevriende kunstenaar. Met zijn warrige krullen, de haaientand rond zijn nek, en de gewoonte om zijn schoenen nooit te binden, lijkt de wereld van Mark mijlen van die van Herman verwijderd. Maar schijn bedriegt.

Ik versnel mijn pas en haal het tweetal in. Mark trekt zijn afgezakte broek op en kijkt met bewondering naar een elektriciteitskast op straat.

'Weet je wat mij opvalt?', zegt hij. 'Die electriciteitsdinges hebben in Londen allemaal een zwarte structuurverf. Dat maakt het zo bobbelig.'

'Alles tot op een hoogte van drie meter', zegt Herman. 'Zo kunnen er geen posters of reclame opgeplakt worden. Schoon hé, die bobbels.'

'Heel schoon', beaamt Mark. 'De kleur van de gevels van de huizen vind ik ook te gek.'

'Pekzwart', knikt Herman. 'Ik wil binnenkort een reeks schilderijen maken die daarop geïnspireerd zijn.'

'Whow', vindt Mark.

Hij houdt halt bij een duister uitziend winkeltje en drukt zijn neus tegen het vensterraam.

'Elfjes!', roept hij uit.

We gaan naast hem staan. De etalage is volgestouwd met griezelige rariteiten, van dure, blinkende schedels tot ingewanden op sterk water. De elfjes waar Mark op doelt, zitten op de poten van een reusachtige spin. Ze zien eruit als vliegjes, met kleine doorzichtige vleugeltjes en frêle lijfjes.

'De elfjes eten die spin op', zegt Herman. 'Knap.'

'Heel knap', valt Mark hem bij.

'Jullie geloven in elfjes?', vraag ik verbaasd.

Herman en Mark kijken me met een heilige verontwaardiging aan.

'Natuurlijk.'

'Ik heb er zelf al eens eentje gezien.'

Ik lach voorzichtig. De twee vrienden turen weer door het etalageraam.

'Oh te gek, al die kleine afgekapte hoofden', juicht Mark nu.

'Die zijn niet echt', breng ik zachtjes aan.

'Misschien niet', zegt Herman. 'Maar ze bestaan wel. Bepaalde stammen in Zuid-Amerika kappen de hoofden van hun vijanden af, en behandelen die met een speciaal product om ze te laten krimpen en te bewaren.'

'Ze hangen die verkleinde hoofden rond hun nek', vult Mark aan. 'Als pronkstuk.'

Ik kijk glimlachend naar de haaientand rond Marks hals en vraag me of hoe wreed die doodstrijd geweest is.

De deur van het winkeltje gaat open. De eigenaar steekt zijn hoofd door de opening en wijst op een plakkaatje dat tegen de voorgevel hangt. This is not a museum, staat erop. We excuseren ons, en lopen vlug verder.

'Wat een pretentie', meent Mark.

'Vroeger sloegen we daar op, hé Mark', zegt Herman.

We slaan een zijstraat in en wandelen een eindje langs Regent's Canal, het kanaal dat helemaal van het westen naar het oosten van Londen loopt. De zon brandt aangenaam in mijn gezicht. Mark haalt een banaan uit zijn broekzak. Uit het niets rijst een zwaan die klapperend over het water scheert. De witte uitgespreide vleugels zijn elk zeker een meter lang. We kijken toe met open mond.

'Whow', zegt Mark. 'London has it all. Hoelang blijven jullie hier nog?''

Mijn gezicht bewolkt.

'Nog maar twee maanden', antwoord ik korzelig.

'Nog maar, noem je dat!', roept Mark uit. 'Twee maanden in Londen is de hemel op aarde! Je kan hier zelfs elfjes kopen!'

Hij trekt zijn broek op en eet een stukje van zijn banaan.

Ik kijk naar de zwaan die elegant geland is in het riet, en geniet.

Donderdag 15 april - ONLY FRIEND

2010-04-16T08:50:00.015-07:00

Bezoek: 'Hoe is het met jullie sociale leven in Londen gesteld? Al veel vrienden gemaakt?'

Ik: 'Nee, geen levende ziel.'

Bezoek: 'Hoe is dat mogelijk!'

Herman: 'We werken thuis, we drinken ons niet lazarus op café en we tellen geen duizenden euro's neer om tot een club te behoren. Bovendien is de gemiddelde Londenaar afstandelijk en koel.'

Ik: 'Er is wel iemand. We zien hem bijna elke avond, hij leert ons veel over deze stad en hij verveelt ons nooit.'

Bezoek: 'Wie dan?'

Herman: 'Hercule.'

Ik: 'Hercule Poirot. Onze enige vriend. Een Brusselaar die in Londen woont.'

Met een dvd-box van 63 afleveringen zijn Herman en ik een tijdje zoet. De reeks is opgenomen in de jaren negentig, maar de verhalen spelen zich af in de jaren dertig. De Art Deco-decors zijn verbluffend, de kostuums verbijsterend, de details verbazingwekkend. Alles klopt altijd als een bus.

Vanavond neemt Hercule Poirot ons uitzonderlijk mee naar Brussel, waar hij samen met vrienden terugblikt op een moordzaak. Ik kijk geamuseerd en nip af en toe van mijn glaasje.

'Heb je van z'n leven!', roept Herman plots uit. 'Zet het beeld op pauze! Stop! Freeze!'

Ik verslik me bijna en doe vlug wat hij vraagt. Herman springt als een veertje uit de zetel en gaat gehurkt voor het scherm zitten waar Hercule en zijn vrienden versteend te zien zijn in een Brussels restaurant.

'Zie je die twee grote identieke constructivistische werken op de achtergrond? Met die blauwe cirkel, vlakken en strepen?'

'Ja.'

'Dat is een ontwerp van Bompapa.'

'Van Karel Maes bedoel je? Ben je daar zeker van?'

Herman staat op en licht een dik boek over Art Deco en Moderne tapijten van de vensterbank. De voorkaft is geïllustreerd met een tapijt van Karel Maes. Verwonderd kijk ik van de afbeelding op de kaft naar de blauwachtige werken die Hercule Poirot flankeren op het scherm.

'Het is dezelfde vormgeving, maar dan in andere kleuren', breng ik verbaasd uit.

Herman gaat weer zitten, en legt het boek op zijn schoot.

'Karel Maes heeft ooit eens in het Brusselse een restaurant ingericht', vertelt hij. 'Ik weet niet waar, en ik weet ook niet of het nog bestaat. Maar het zou wel eens dat restaurant kunnen zijn! Speel de film eens verder?'

Gehoorzaam laat ik het beeld weer lopen. Hercule praat, terwijl de camera langzaam een shot van het restaurant neemt.

'Stop', roept Herman weer. 'Dat roltafeltje bij die grote tafel, dat is ook een ontwerp van Karel Maes! En de stoelen, met die typische hoekige randen, ook!'

'Dat kan toch niet', lach ik. 'Hoe komen de makers van de reeks bij de Belg Karel Maes terecht?!'

Herman opent het boek op zijn schoot en laat zijn vingers over de tekst gaan.

'Hier, uitleg over het tapijt van Karel Maes. Carpet in a Modernist design, 1930, Sotheby's, 4 June 1993 lot 370.'

'Het tapijt is geveild bij Sotheby's in Londen', zeg ik met bewondering. 'Dat verklaart een hoop!'

Herman knikt trots.

'Karel Maes stond toen waarschijnlijk in de belangstelling in Londen. Deze aflevering is in de beginjaren negentig opgenomen. Ik denk dat de makers van Hercule Poirot de ontwerpen van Karel Maes gebruikt hebben als decor!'

We worden er beiden even stil van.

'Wat een ontdekking.'

'Ja hé.'

'Zullen we verder kijken?'

'Oké.'

Hercule, onze enige vriend in Londen, en nu even in Brussel, komt weer in beweging. Hij moet tenslotte nog een moordzaak oplossen.

Zaterdag 10 april - PSYCHOPAAT

2010-04-14T07:44:00.003-07:00

'Ik kan niet meer.'

'Ik ook niet.'

'Jullie moeten wel. Het is nog een eindje stappen naar huis.'

Hermans dochter Anna en haar nichtje Lea die op bezoek zijn, kijken verschrikt.

'Oom Herman! Te voet? Dat meen je niet! We hebben al een hele dag gelopen! Ik heb twee blaren op mijn voeten!'

'Ja nog zover, papa! Mijn enkel doet pijn! Hij is helemaal opgezwollen! Kunnen we niet gewoon de metro nemen?'

'Oké oké', zucht Herman. 'Joke gaat wel met jullie mee. Maar ik ga te voet.'

Herman gaat de ene kant op, wij de andere. Lea en Anna lopen langzaam, strompelend op hun pijnlijke voeten.

'Je papa is een beul, Anna', zegt Lea. 'Ons verblijf lijkt op een wandelvakantie.'

'Een bergtocht', knikt Anna instemmig.

In de metro is het druk. Op deze zaterdagavond is die vooral bevolkt met uitgaande kerels en opgedirkte vrouwen die lagen schmink en eindeloos diepe decolletés dragen. Met moeite bemachtigen Lea, Anna en ik elk een zitje. Tegenover ons zit een man van middelbare leeftijd in maatpak. Zijn handen liggen verkrampt op een grote leren draagtas. Hij draagt een monocle en grijnst naar ons.

'Wat een engerd', sist Anna.

'Waarom lacht hij zo raar?', fluistert Lea.

'Niet staren', zeg ik op gedempte toon. 'Hij ziet er gevaarlijk uit.'

We richten onze blikken naar de grond.

'Hij blijft naar ons kijken en grijnzen, op zo'n akelige manier', sist Anna weer.

Ik gluur naar de vreemde. Hij betrapt me en trekt zijn mondhoeken naar boven. Zijn ogen hebben een vreemde glinstering. Wellust.

'Negeer hem', zeg ik. 'Bij de volgende halte moeten we eruit.'

Wanneer de metrodeuren in Liverpool Street opengaan, springen we alledrie op en hollen naar buiten. De man met de monocle doet hetzelfde.

'Oh nee', kreunt Anna.

'Gewoon doorlopen', gebied ik. 'Niet achterom kijken.'

We wringen ons door het volk en nemen de roltrap naar boven. Ik kijk vlug over mijn schouder. De man volgt ons op de voet en grijnst. De monocle zit nog steeds rond zijn oog geklemd.

'Ik ben bang', zegt Anna. 'Wat is die van plan?'

'Wat zijn psychopaten van plan, denk je', zegt Lea bits.

We kruisen in snelvaart het overdekte plein van het metrostation, als opgejaagd wild.

'Laten we die boekenwinkel binnengaan, die is nog open', hijg ik. 'Zo raken we hem misschien kwijt.'

We duiken de shop in en nemen elk een boek vast. Anna doorbladert het hare verstrooid.

'Zie je hem?'

'Nee.'

'Zeker van?'

'Nee.'

'En nu?'

'Ik denk dat hij voorbijgelopen is.'

Voorzichtig verlaten we de boekenwinkel en wandelen verder. De straten baden in het licht van straatlantaarns, af en toe raast een taxi voorbij.

'Ik wil niet weten wat ons boven het hoofd hing', zegt Anna. 'Hij had ons vast verkracht!'

'En in stukjes gehakt', val ik haar bij.

Lea schudt haar hoofd.

'Wat een verbeeldingskracht', zucht ze. 'Saartje, de vriendin van mijn collega is eens echt aan de dood ontsnapt.'

Anna en ik kijken haar nieuwsgierig aan.

'Ze wilde uitrijden op de parking van de kinepolis in Hasselt om naar huis te gaan. Opeens hoorde ze een doffe slag. Ze had iemand aangereden. Het was een dame van rond de veertig. De dame was niet gewond, maar wel wat duizelig. Saartje vroeg bezorgd of ze de ambulance moest bellen. Niet nodig, zei de dame, je mag me wel naar huis brengen. De dame stapte dus in de auto, en samen reden ze de parking af. Aan het eerstvolgende rode licht stonden ze stil. Saartje merkte opeens op dat de handen van die dame échte mannenhanden waren. Ze schrok zo erg dat ze op de gaspedaal duwde en tegen haar voorligger knalde. Ze stapte meteen uit om te kijken. De politie werd erbij gehaald om de schade aan de auto's op te meten. De 'dame' ging er zonder iets te zeggen vandoor. Eén van de agenten sprak Saartje aan. Mevrouw, zei hij, weet je dat er in je koffer is ingebroken? Saartje was verbaasd, want dat wist ze niet. Raad eens wat er in haar koffer lag? Een touw, een zeil en een bijl.'

Anna slaat haar hand voor haar mond en onderdrukt een kreet.

'Is dat echt gebeurd?', vraag ik huiverend.

Lea knikt.

'Vorig jaar. De politie is meteen een onderzoek gestart. Ik weet niet of ze die kerel al gevonden hebben.'

Er valt een stilte. Anna kijkt angstig achter zich, alsof ze verwacht dat de verklede man uit Hasselt of de man met de monocle elk moment kunnen opduiken.

'Ik ben bang', piept Anna. 'Is het nog ver?'

'Nog drie straten', zeg ik.

'We kunnen rennen', stelt Lea voor.

'En jullie voeten dan?', vraag ik.

'Vergeet onze voeten!', roept Anna uit. 'Rennen!'

Zondag 4 april - GIDS

2010-04-08T04:13:00.000-07:00

'Wij wonen in de hipste côté van Londen', vertelt Herman. 'Dit hier bijvoorbeeld is The Foundry, een pub die bekend is over héél de wereld.'

'Whaaw', zucht zijn zoon Maarten die vol bewondering naar de vervallen gevel staart.

'Nou, wereldberoemd', pruttel ik zachtjes tegen.

'Kennen jullie Jack The Ripper?', vraagt Herman.

Maarten en diens vriendin Linda knikken.

'Die woonde in onze buurt. In de toiletten van de The Ten Bells, een pub iets verderop, heeft hij zijn vrouwen verkracht en vermoord.'

'Vreselijk', huivert Linda.

'East-end was honderd jaar geleden de gevaarlijkste buurt van Londen', gaat Herman verder. 'Het was zelfs een blinde vlek op de landkaart!'

'Jeetje', brengt Maarten uit.

'Maar criminaliteit is hier nog altijd hoog, hoor', zegt Herman terwijl hij verder wandelt. 'We horen 's nachts vaak schoten, nietwaar Joke?'

'Euh, die ene keer, ja', stamel ik.

'Tegenwoordig is het zuiden van Londen gevaarlijk', zet Herman zijn relaas verder. 'De gazetten staan er elke dag vol mee. Mensen worden koelbloedig neergestoken in parken en zo. Laatst nog las ik nog dat een jongetje verscheurd is door een groep losgelaten, opgehitste honden.'

'Hoe wreed', meent Maarten.

'Waar heb je dat gelezen?', vraag ik.

'Ergens', mompelt Herman.

We naderen een kruispunt. Herman stopt even en kijkt vlug naar links.

'Het licht staat op rood maar er komen geen auto's aan', zegt hij tegen Maarten en Linda, 'Oversteken kan hier op eigen risico.'

'Vreemde regel', vindt Linda.

'Maar pas op', waarschuwt Herman. 'De auto's blijven voorrang hebben. Ze remmen niet.'

'Ze rijden gewoon over je?', vraagt Linda met grote ogen.

Herman knikt. Ik trek een wenkbrauw omhoog.

Nu zijn we aanbeland in het zakencentrum van Londen', zegt Herman terwijl hij ons tussen de hoge kantoorgebouwen door gidst. 'Herinneren jullie zich de bomaanslagen van enkele jaren geleden?'

'Ja', antwoorden Maarten en Linda in koor.

'Die hebben hier plaatsgevonden', zegt Herman. 'Het was een ravage, met verschrikkelijk veel doden. Zoals jullie zien hebben de Engelsen hun voorzorgsmaatregelingen genomen. Er staan geen vuilbakken op straat, en overal waar je kijkt zijn camera's. O-veral.'

'Ik zie het', knikt Maarten terwijl hij naar boven kijkt.

'Dat is volgens mij gewoon de buitenverlichting van het gebouw, hoor', werp ik tegen.

Herman negeert me en stapt in flinke tred vooruit.

'Chique gebouwen', vindt Maarten.

Herman knikt.

'Hier stroomt het meeste geld van de wereld', zegt hij. 'De mensen verdienen ook massa's. Gemiddeld drie keer zoveel als bij ons.'

'De levensstandaard ligt natuurlijk wel hoger', merk ik op.

'Het verschil tussen arm en rijk is enorm groot want het klasse-systeem is hier nog van kracht', gaat Herman onverstoorbaar verder. 'Dat merk je aan de verschillende buurten in Londen. Als je in de verkeerde, arme buurt geboren bent, zijn je kansen om bijvoorbeeld verder te studeren praktisch nihil. Hoeveel kost het inschrijvingsgeld hier per jaar, Joke? Tienduizenden euro's?'

'Euh, daar ben ik niet zeker van', antwoord ik.

'Hoe dan ook, de mensen reageren niet tegen die ongelijkheid', zegt Herman. 'Ze hebben hier geen Franse Revolutie gehad, zoals bij ons hé.'

'Ah zo', antwoordden Maarten en Linda, alsof dat alles verklaart.

'Het schijnt bovendien dat een echte Londenaar slechtst zijn eigen buurt kent. De rijken blijven waar ze zijn omdat ze andere buurten te min vinden, en omgekeerd komen de armeren niet in de buurt van de welgestelden, omdat ze dan geen scheten in café kunnen laten of zo.'

Linda giechelt.

'En waar zijn we nu, pap?', wil Maarten weten.

'Hier begint het toeristische centrum', zegt Herman terwijl we in de richting van Piccadily Circus wandelen. 'Soms zijn de ladingen toeristen uit bussen zo groot dat de stad de horden mensen amper aankan.'

'Is dat zo?', vraag ik verbaasd. 'Volgens mij valt dat wel mee.'

'In de grote vakantie en in de kerstvakantie', knikt Herman met een stelligheid.

Hij steekt de straat over en gebaart dat wij hetzelfde moeten doen.

'Negeer de bedelaars', gebiedt hij Linda die naar een clochard op de grond kijkt. 'En wanneer we straks de metro weer naar huis nemen, mag je absoluut niemand in de ogen kijken.'

'Waarom niet?', vraagt Linda een beetje verschrikt.

'Levens-gevaarlijk', verklaart Herman.

Hij kijkt op de display van zijn mobiele telefoon.

'Half drie', zegt hij. 'Is er nog iets dat jullie willen zien?'

Linda haalt haar schouders op.

'Ik vind alles prima', zegt ze.

''Ik wil Buckingham Palace wel eens zien', zegt Maarten. 'Dan kan ik die bewakers met hun beremutsen eens flink pesten. Hun geweer afpakken bijvoorbeeld. Dat heb ik altijd al willen doen.'

'Meen je dat?', vraag ik.

'Natuurlijk', zegt Maarten met een serieus gezicht.

Herman moet lachen om mijn ontstelde blik.

'Maarten maakt graag indruk en overdrijft vaak', stelt hij me gerust. 'Dat doet ie al van jongsaf aan.'

'Dat klopt, je moet alles wat hij zegt met een korrel zout nemen', valt Linda haar schoonvader bij.

Ze geeft Maarten een speelse tik.

'Ik vraag me trouwens nog altijd af van wie je dat hebt', zegt ze.

Ik besluit niets te zeggen.

Zondag 28 maart - PRESENTATOR

2010-03-31T10:22:00.000-07:00

'Hallo?'

'Met Leonardo.'

'Dag Leonardo! We zijn er zo, hoor.'

'Ik wacht al zeker honderd minuten. Is Herman er ook bij?'

'Natuurlijk is hij erbij.'

'Goed. Vraag of hij straks mijn presentator wil zijn.'

'Presentator?'

'Ja, ken je dat niet? Ik kan iets heel speciaals. Het is een verrassing. En Herman moet presentateren.'

'Oh. Ik zal het hem zeggen. Tot zo.'

Glimlachend leg ik mijn mobiel op mijn schoot en concentreer me weer op de baan. Bree, het stadje waar ons vijfjarige neefje en zijn familie wonen, staat al op de wegbewijzering aangeduid.

'Het was Leonardo', beantwoord ik Hermans vragende blik. 'Hij wil dat je straks presentator bent.'

'Oh jee', zegt Herman.

Leonardo doet de deur open en lacht zijn kleine tandjes bloot.

'Daar ben je dan, mijn presentator!', roept hij verheugd uit.

Hij geeft mij een korte knuffel en trekt Herman aan zijn arm naar binnen.

'Raad eens wat ik kan?', vraagt hij terwijl hij glunderend naar buiten wijst.

Herman en ik kijken uit het raam en zien een grote jongensfiets staan.

'Ondersteboven vliegen', zegt Herman.

'Achterstevoren op je handen lopen', zeg ik.

Leonardo slaat zijn handjes in de lucht.

'Domoren!', roept hij uit. 'Ik kan fietsen op twee wielen!'

'Oooh', zeggen Herman en ik in koor.

'Ik ga een koers rijden, en jij moet presentateren', zegt Leonardo tegen Herman.

'Presenteren', verbetert zijn vader Didier hem.

'Dat weet ik', antwoordt Leonardo.

Hij duwt de achterdeur open en rent naar buiten.

'Kom', roept hij. 'De koers gaat beginnen!'

We volgen allemaal. Papa Didier, mama Montse, Herman en ik.

'Hoe in hemelsnaam moet ik dat doen?', vraagt Herman angstig. 'Ik ben een stille kunstenaar, geen luide presentator.'

'Bazel maar wat over demarreren of zo', probeer ik hem gerust te stellen.

We lopen naar een grote leegstaande parking achter het huis, waar de kleine Leonardo zenuwachtig op zijn fiets kruipt. Hij klemt zijn handjes stevig om het stuur tot ze bijna wit zien, en richt zijn blik geconcentreerd op oneindig.'

'Ben je klaar?', vraagt zijn papa.

Leonardo knikt kort. Zijn schoudertjes staan hoog en gespannen. Herman kijkt een beetje hulpeloos naar mij, alsof hij het liefst door de grond wil zakken.

'Start!', roep ik.

Papa Didier geeft Leonardo een klein duwtje, ik geef Herman een bemoedigend knikje.

'Daaaaar gaat ie dan, de enige echte grote Leonardo Garcia Coumans', begint Herman voorzichtig terwijl Leonardo stokstijf op zijn fietsje vooruit rijdt.

'Hij neemt een aarzelende start', gaat Herman verder, 'maar komt op dreef. Daar neemt hij een eerste bocht dames en heren, en wat een geluk, door een kleine windstoot neemt hij, jawel, drie centimeter voorsprong.'

Leonardo trapt ondertussen flink door. Hij houdt zijn handjes nog steeds stevig rond het stuur en perst zijn lippen zenuwachtig op elkaar.

'Hij zit verkeerd op het zadel', fluistert zijn mama.

'Net een oud meneertje op de fiets', fluister ik terug.

'Even opletten, dames', roept Herman met luide stem. 'Want daar komt ie, de grote Leonardo, ster van de koers, even uit zijn evenwicht gebracht door een onverwachte luchtverplaatsing, maar kijk, hij demarreert en hij haalt de eerste ronde op slechts elf seconden en twee honderdsten!'

Leonardo zoeft ons voorbij met een brede glimlach op zijn gezicht. Zijn schoudertjes staan iets minder hoog en gespannen.

'Wat doet hij dat goed!', zeg ik bewonderend.

'Na twee dagen oefenen', antwoordt zijn mama trots.

'Opletten, dames, want Leonardo nadert de finish', roept Herman, helemaal in zijn rol. 'Even demarreren, en ja, Leonardo Garcia Coumans is voor het vijfde jaar op rij kampioen van de ronde van de parking van Bree!'

Leonardo komt tot stilstand en steekt juichend zijn vuistjes in de lucht.

'Gewonnen', roept hij blij.

Hij haalt een onzichtbare drinkbus uit zijn broekzak en houdt die boven zijn opengesperde mond.

'Dorst', verklaart hij. 'Ik heb iedereen achter me gelaten. Zeker veertig mensen.'

Hij steekt de onzichtbare drinkbus weer in zijn zak en kijkt naar Herman.

'Je kan goed presentateren', zegt hij. 'Zonder jou had ik nooit gewonnen.'

Herman lacht.

'Je bent een echte kampioen', zegt die. 'En natuurlijk krijgt je nu ook bloemen, overhandigd door twee mooie meisjes in bikini.'

Leonardo kijkt hem met grote verschrikte ogen aan.

'Mmooie meisjes?', stamelt hij. 'Neeeeeee dat wil ik niet!'

Hij laat zijn fietsje op de grond vallen en rent bang weg, zo snel zijn kleine voetjes rennen kunnen.

Dinsdag 23 maart - BIRDS

2010-03-31T10:18:00.002-07:00

Mijn schrik voor vogels is gegrond. Op mijn achtste vloog er tijdens een wandeling, zonder aanwijsbare reden, een vogel tegen me aan. Het was de meest angstaanjagende mus die ik ooit gezien had. Het diertje overleefde, maar ik kwam de klap niet te boven.

In Londen zijn ze een ware pest. Vooral duiven. In parken, op straten en pleinen, in overdekte metrostations, waggelend, bedelend, koerend, pikkend, rakelings vliegend. Ik doe mijn best ze te negeren. Of liever, te ontwijken.

'Wat doe je nu weer?', vraagt Herman wel vaker wanneer ik plotsklaps naar beneden duik.

'Een duif', zeg ik dan verschrikt. 'Hij vloog recht op me af.'

'Anderhalve meter boven je hoofd, bedoel je.'

'Hij had me niet gezien.'

'Duiven vliegen niet tegen mensen aan.'

'Tenzij ze een oogafwijking hebben. Of een evenwichtstoornis. Of even niet opletten.'

'Dat kan helemaal niet.'

'Natuurlijk wel! Toen ik acht was ...'

'Ja ja, dat verhaal ken ik.'

Eén van Hermans zussen met wie ik dezelfde fobie deel, beweerde ooit stellig dat vogels als enigen rechtstreeks afstammen van de dinausaurus. Mijn vermoeden dat deze gevleugelde soort gevaarlijk onvermoeibaar en hardnekkig onuitroeibaar is, werd hiermee bevestigd.

Vandaag besluit ik het heft in eigen handen te nemen.

'Waar ga je naartoe?', vraagt Herman verbaasd terwijl ik een gids van Londen in mijn handtas wring.

'Naar het Natural History Museum', antwoord ik. 'Ik heb gelezen dat er een Bird Gallery is.'

'Een vogelgalerij? Je hebt een hekel aan vogels.'

'Juist daarom. De enige manier om van mijn angsten voor vogels af te raken, is een wetenschappelijke benadering. Heb je zin om mee te gaan?'

Herman kijkt verlangend naar het doek waar hij aan bezig is. Een kunstenaar wordt niet graag uit zijn biotoop gerukt.

'Mmm liever niet. Ik vind het trouwens geen goed idee van je om dode opgezette vogels in een vitrine te gaan bestuderen.'

Ik glimlach. Het idee van dode vogels maakt me op een bizarre manier blij, en even later trek ik de deur achter me dicht.

Het Natural History Museum ligt op Cromwell Road in South Kensington en is een groot indrukwekkend Victoriaans bouwwerk uit de negentiende eeuw. Lichtjes vermoeid van mijn lange tocht stap ik de grote hal binnen. Een 26 meter lange skelet van de 'Diplodocus' torent boven alles en iedereen uit. De voorvader van de vliegende beesten die me zo'n schrik inboezemen! Ik werp de dinausaurus een vernietigende blik toe en begeef me zonder omweg naar de vogelgalerij.

De eerste vitrine trekt meteen mijn aandacht. Het is een 'bevroren' beeld van felgekleurde hummingbirds die met tientallen door elkaar fladderen. Voorzichtig zet ik een stapje dichterbij en probeer de vogels zonder afkeer te bekijken. Hun pootjes en snaveltjes lijken ongevaarlijk, en ze kijken niet gemeen uit hun kleine kraaloogjes. Opgelucht haal ik adem, want de siddering door mijn lijf blijft uit.

Overmoedig loop ik naar de volgende vitrine en kijk recht in de uitpuilende ogen van een uil. Het is slechts het hoofd van een uil, stevig vastgeprikt met kopnaalden tegen een dikke plaat van balzahout. Vlug wend ik mijn blik af en kijk verbijsterd naar een 'Victoria Crowned Pigeon', een duif (ontdaan van lijf) die een waaier van blauwachtige veren rond zijn vastgespijkerde kopje draagt. Mijn knieën beginnen te knikken. Ik zet snel een stapje achteruit en loop naar de volgende vitrine. Dat is er eentje met geraamtes van vogels, uitgespreid over lange witte platen. Mijn hoofd tolt. Het zijn maar vogels, prent ik me in. Dode vogels. Na de geraamtes komen de vleugels, de venijnige snavels en rimpelige poten van al dan niet uitgestorven vogels, anatomisch opgespeld naast en boven elkaar. Mijn keel voelt dichtgenepen. Wetenschappelijk benaderen, hoe doe je dat? Ik haal diep adem en bekijk een op sterk water gezet kippenei waar een blauwachtig doorschijnende foetus uitpiept. Chicken about to be brooded, lees ik op het infokaartje. Ik moet opeens kokhalzen, en het wordt zwart voor mijn ogen, net zoals tweeëntwintig jaar geleden nadat de mus mijn rechterbovenarm met een klap geraakt had, en daarna verdwaasd fladderend op de grond voor mijn (toen nog) kleine voeten lag.

Paniekerig zoek ik mijn weg naar buiten terwijl ik koortsachtig nadenk. Te voet naar huis? Met de metro? Nee, duiven zijn overal. Met trillende handen en een hoofd dat duizelt, tel ik het geld dat ik bij me heb, doe teken op een taxi -het enige vogelvrije vervoersmiddel in Londen- en laat me pal voor de deur afzetten.

'Je bent vroeg terug', stelt Herman vast.

'Het is niet gelukt', antwoord ik nijdig.

'Dat dacht ik al', zegt Herman. 'Misschien moet je het met een filmpje proberen. Birds van Hitchcock of zo.'

Ik kijk hem woedend aan.

'Vind je het grappig?', bries ik. 'Ik heb bijna twintig pond betaald voor een stomme taxi omdat ik niet meer te voet naar huis durfde!'

Herman slaat zijn arm sussend om me heen.

'Mijn arm vogeltje', zegt hij.

Ik stuif recht en been de kamer uit.

Donderdag 18 maart - BLOED

2010-03-19T11:13:00.001-07:00

Lente. Toch bijna. De zon ontdooit de winter terwijl Herman en ik goedlachs over een Londense donderdagmarkt lopen.

'Kijk', zeg ik.

De kraam waar ik op doel is een kleurenkermis van zomerse vruchten. Ananassen, meloenen, aardbeien, kersen, van rood tot paars getinte bessen ... Herman knikt eensgezind. We kopen een zak vol om onze lentestemming nog meer op te voeren.

Terug thuis hoeven we voor de eerste keer geen extra trui aan te trekken. Terwijl ik de vensters wagenwijd openzet om de zon vrij spel te geven, laadt Herman de boodschappen uit.

'Oh hemel', klinkt het plots paniekerig.

Ik rep me naar de keuken.

'Je bloedt, roep ik verschrikt uit.

Herman kijkt verweesd naar zijn rechterhand. Een klein slagveld.

'Wat heb je gedaan?', vraag ik en neem zijn hand voorzichtig in de mijne. 'Heb je je gesneden?'

'Ik ... ik weet het niet', stamelt Herman. 'Ik haalde wat fruit uit de zak, en opeens bloedde ik. Ik denk dat ik me heb gesneden aan die scherpe ananas-steel.'

Ik draai de kraan open om het bloed op Hermans hand weg te spoelen.

'Ik zie geen snee', zeg ik, zijn hand van palm tot vingertop onderzoekend.

'Het doet ook geen pijn', geeft Herman toe.

'Heb je ergens anders pijn?', vraag ik bezorgd. 'Misschien heb je je elders bezeerd en met je hand over die wonde geveegd?'

Herman loopt naar de woonkamer en gaat inspecterend voor de spiegel staan. Tevergeefs. Waar het bloed vandaan komt, is en blijft een raadsel.

'Doe jij maar rustig aan', zeg ik. 'Dan pak ik de boodschappen verder uit.'

'Oké', antwoordt Herman bedeesd en gaat, zijn rechterhand door de linkerhand ondersteunend, in een zetel zitten.

Ik haal het overige zomerfruit uit de zak en schik het behoedzaam in de fruitschaal. De bodem van de zak, zie ik nu, heeft een vreemde kleur. Het is de kleur van bloed.

Ik kijk nog eens goed ... drie geplette braambessen.

Dinsdag 16 maart - COKE

2010-03-16T10:42:00.003-07:00

Het is een leuke gewoonte geworden. Een onmisbaar stukje dag. Ons kleine moment van communicatie met de buitenwereld.

Bijna dagelijks, ergens tussen vijf en zes, lopen Herman en ik gearmd naar Electricity Showrooms, een Londense pub op de hoek van Hoxton Square. Het is een oude, sfeervolle pub. Tegen het rode plafond hangen honderden gloeilampen en lichtgevende glasramen. De groene muren zijn bezet met ouderwetse foto's, gravures en kitcherige schilderijen. Uit de boxen klinkt muziek uit de gouden jaren zeventig. De tafels hebben alle formaten, er zijn geen twee stoelen dezelfde. Bier van het vat is verkrijgbaar in ontelbare soorten. En in de lucht hangt een permanente geur van gebakken vis, pie en ketchup. Kortom, de ideale plek om te internetten.

Onze entree heeft een vast stramien. We lopen samen door de draaideur. Ik zoek een tafel uit en installeer de laptop, Herman gaat naar de bar en bestelt de drankjes. ('Two diet cokes please', hoor ik hem dan zeggen.)

Na al die maanden is er bij de jonge mensen achter de toog een blijk van herkenning. Ze kijken lachend op wanneer we binnenkomen en bukken zich meteen naar de frigo om twee flesjes Diet Coke klaar te zetten. Ja, we horen bij het vaste cliënteel. Wij zijn misschien zelfs hun trouwste klanten.

Vanavond is het weer zover. Ik heb me met de laptop aan een gammele tafel voor het raam genesteld. Herman staat aan de toog, wachtend op onze drankjes. Ik kijk naar hem en merk vertederd op dat de naad van zijn wollen broekspijp is losgekomen. Naast hem zitten op barkrukken enkele jongens van een jaar of vijfentwintig. Ze drinken, zoals het de Engelsen betaamt, enorme pinten, en ze zijn gekleed naar de laatste Londense mode; grote zwarte designerbril en geruit hemdje dat losjes in een strakke jeansbroek met veel te korte pijpen is gestoken. Herman betaalt de twee flesjes frisdrank en wandelt met een tevreden gezicht naar mijn tafel. De jongen achter de toog trekt een gekke bek, waarop de hippe gasten elkaar, wijzend naar Herman, lachend aanstoten.

'Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat ze je uitlachen', zeg ik tegen Herman wanneer die naast me zit.

'Wie?'

'Die jongelui daar. En de barjongen.'

Herman grinnikt.

'Waarom zouden ze me uitlachen? Hier in Londen houdt niemand zich daar mee bezig. De anonimiteit van een grootstad, heet dat.'

Ik haal mijn schouders op -ik zal het me ingebeeld hebben- en doe mijn mailbox, de poort naar onze wereld aan de andere kant van het kanaal, open. Herman leunt ontspannen achterover in zijn stoel en zuigt aan het rietje van zijn colaflesje. Zijn hoofd beweegt mee op de gierende gitaren van Black Sabbath.

'Paranoia, geweldige song', zegt hij. 'Ik heb die mannen in Vorst Nationaal gezien toen ik vijftien was.'

'Zo jong', zeg ik plagerig. 'Je moet nu wel heel oud zijn.'

'Mm', mompelt Herman verstrooid terwijl hij dromerig voor zich uit staart. 'Dat waren pas tijden. Led Zeppelin, Cream, Emerson Lake and Palmer ...'

'Emerson wie?', vraag ik.

Herman gaat weer rechtop zitten.

'Vind je het niet geweldig dat ze hier muziek van veertig jaar geleden draaien? De échte rock. Die gastjes hier in Londen weten tenminste wat goed is.'

'Jonge gasten, oude zielen', monkel ik terwijl ik een lange mail van mijn mama lees (ze schrijft over de aankoop van een tuinhuisje).

Herman slurpt de bodem van zijn flesje leeg en staat op.

'Dorst. Ik ga nog een colaatje halen.'

Hij loopt naar de toog. Ik hou de oude zielen nauwlettend in de gaten. En ja, ze doen het weer. De jongen achter de toog draait met zijn ogen, terwijl de anderen elkaar lacherig, bijna gibberend, aanstoten.

'Weet je wat ik denk?', zegt Herman wanneer hij weer op zijn stoel zit. 'Ik denk dat ze me uitlachen.'

Ik knik. Herman steekt het rietje bedachtzaam in zijn mond.

'Ik vraag me af waarom.'

'Misschien', opper ik voorzichtig, 'komt het door je colaflesje.'

Herman kijkt verbaasd naar de frisdrank in zijn handen.

'Ik mag toch wel een Diet Coke drinken?'

'Maar natuurlijk.'

Herman zet het flesje met een smak op tafel.

'Hebben zij gezien hoe Jimmy Page en Robert Plant hun publiek in de jaren zeventig inpalmden? Stonden zij in de kolkende massa tijdens een optreden van David Bowie? Zagen zij hoe Eric Clapton, toen nog bij Cream, zijn meest ijzingwekkende gitaarsolo's ooit speelde? Hebben zij de hilarische Ian Drury van de Blockheads gezien toen hij nog leefde? Waren zij erbij toen Lou Reed en John Cale geschiedenis met The Velvet Underground schreven!?'

Euh, nee', stamel ik.

Herman werpt een vernietigende blik op de tooghangers.

'Inderdaad, nee. Maar voor hen tel je pas mee als je, net als zij, designerbrillen draagt en een bierpens kweekt.'

Ik giechel. Uit de box klinkt nu Black Dog van Led Zeppelin.

'Ze zouden beter naar muziek van hun eigen generatie luisteren', besluit Herman.

Hij kijkt naar het (ondertussen lege) flesje naast mijn laptop.

'Hippe vogels van mijn voeten', mompelt hij. 'Ik haal je nog een colaatje.'

Vrijdag 12 maart - ALEXANDER DE DANDY?

2010-03-14T08:49:00.003-07:00

Zo onopvallend mogelijk kijk ik over zijn smalle schouder mee. Met een fijn potlood krast hij op stevig tekenpapier. Zijn hoofdje gaat op en neer. Hij observeert het schilderij dat voor ons hangt, een landschap van Alfred Sisley, een Franse impressionist. Onder zijn kinderhand verschijnt een huis, een boom, een weg, een paard met koets. Verbijsterd moet ik vaststellen dat dit kleine jongetje -ik schat hem negen jaar- nu al honderd keer beter tekent dan ik.

Ik geef de jongen een aanmoedigend knikje - hij merkt het natuurlijk niet - en loop met een glimlach verder. The National Gallery (op Trafalgar Square) is met meer dan 2200 werken het belangrijke kunstmuseum van Londen, en de collectie varieert van oude meesters tot aan 20ste eeuwse Picasso's. Ikzelf dwaal het liefst door de zalen van de impressionisten en andere (Franse) avant-gardisten. Hermans voorkeur hangt van de dag, het weer en zijn gemoed af. Vandaag gaat zijn liefde uit, zo deelde ie plechtig mee toen we het museum betraden, naar de meesters van de Laat-Renaissance.

Ik werp een laatste blik op 'La Coiffure', mijn lievelingswerk van Edgard Degas en ga dan lukraak lopend door de tientallen zalen, op zoek naar mijn vriend. Net wanneer ik besluit een sms te sturen, zie ik hem. Hij zit op een bank en kijkt bewonderend met grote ogen en zijn mond lichtjes geopend naar 'The family Darius before Alexander', een reusachtig werk van de Italiaanse schilder Paolo Veronese. Naast hem zit een stevig meneertje van een jaar of zeventig. Ook die houdt zijn blik naar het schilderij gericht, maar dan streng en lichtjes afkeurend.

'Hier ben je dan, ik heb je overal gezocht!', roep ik blij uit terwijl ik op de vrije plek naast Herman ga zitten.

'Ssst', sist hij.

'Wat?!'

'Ik ben aan het genieten.'

'Oh sorry', mompel ik. 'Wie is dat op dat schilderij? Alexander de Grote?'

Herman knikt.

'Alexander de Grote heeft door de eeuwen heen vaak symbool gestaan. Wat je hier ziet is een tafereel dat de grootsheid van Alexander uitbeeldt. Hij had net de Persische koning Darius verslaan in de Issus en diens moeder, vrouw en kinderen in hechtenis genomen. Op het schilderij zie je hoe de moeder van Darius Alexander smeekt om haar en haar kroost weer vrij te laten.'

'En jij vindt het mooi?'

'Te mooi voor woorden.'

'De meneer naast je niet, geloof ik.'

Herman gluurt even naar de andere bankzitter die nog steeds met een verbeten uitdrukking naar het grote doek tuurt.

'Die meneer zat hier voor mij', fluistert Herman.

'En hoelang zit jij hier al?', vraag ik.

'Veertig minuten.'

'Jullie zijn zot.'

Het meneertje draait zich om bij mijn laatste woorden en geeft ons een kort knikje.

'Shit, hij spreekt Nederlands en verstaat ons!', flitst het door mijn hoofd.

'Ik bedoel natuurlijk niet dat jullie zot zijn', ratel ik terwijl ik het meneertje verontschuldigend aankijk. 'Integendeel, ik heb bewondering voor mensen die de tijd nemen om een werk goed te bestuderen.'

'Excuse me?', vraagt het meneertje.

'Oh u spreekt geen ... ', stamel ik. 'Beautiful painting, don't you think?'

Herman port in mijn zij en geeft me zijn breng-me-niet-in-verlegenheid-blik.

'I can't say it's beautiful', zegt het meneertje. 'I would rather consider it as ridiculous.'

'Ridiculous?', vraagt Herman met verbazing in zijn stem.

Het meneertje wijst met een dikke wijsvinger naar het doek.

'Look at the man Alexander the Great in the middle of the painting. Look at the way he's standing at attention, his hautaine attitude, wearing a red and pink battle dress. Alexander the Great is depicted as a softy young guy. As a dandy!'

Herman en ik kijken verbouwereerd naar de afgebeelde figuur in het midden.

'In reality, Alexander the Great was a hero in the battle fields, he fought and conquered Persia! He was strong, brave, dangerous and above all masculien! He did not was a dandy!'

Het hoofd van het meneertje is ondertussen roodaangelopen.

'I can prove that the man on the painting is not Alexander the Great!', briest hij terwijl hij zijn hand in de kraag van zijn jas steekt.

Diep uit zijn hemd vist hij een zilveren muntstuk, bevestigd aan een metalen kettinkje, en houdt het voor Hermans neus.

'Look closely', zegt hij. 'This coin is real, dated 325 before Christ. This is the real representation of Alexander the Great. You can tell the difference, don't you?'

Herman en ik kijken een beetje verschrikt naar het muntstuk. De kop is die van een krijger, een echte woesteling, en toont inderdaad weinig gelijkenissen met 'Alexander the Dandy' op het schilderij van Veronese.

'You might be right', breng ik uit.

'Mm', mompelt Herman.

'You bet I am', zegt het meneertje en hij steekt het eeuwenoude zilverstuk weer veilig weg. 'Have a nice day.'

Hij staat op en loopt kwiek de zaal uit. Hij heeft iets, vind ik, van een woeste krijger.

'Vreemd', zeg ik.

'Op z'n minst gezegd merkwaardig', meent Herman.

'Weet je wat ik denk?, zeg ik mijmerend.

'Nee.'

'Volgens mij was dat meneertje een reïncarnatie van Alexander de Grote.

Herman lacht luid.

'Je bent zot', besluit hij.

Maandag 8 maart - OORLOG

2010-03-09T09:47:00.006-08:00

Het is middag. In stilte zitten we aan tafel. Herman steekt woest een stuk brood in zijn mond en spoelt het weg met een flinke slok melk.

'Ellende', vloekt hij.

Ik kijk naar mijn handen. De bovenkant van mijn twee middelvingers zien wit, de onderkant blauw. Wintervingers.

Herman schuift zijn bord een eindje van zich af.

'Ik kan wel een kop koffie gebruiken', zegt hij.

'Ik ook', mompel ik. 'En een warmwaterkruik.'

Ik steek mijn beide handen tussen mijn benen. Warmte is veraf. Sinds vanmorgen kwart voor zeven zitten we zonder elektriciteit. Niet alleen Herman en ik, maar de hele straat.

'Wat zei de conciërge daarstraks eigenlijk tegen je?', vraagt Herman.

'Hij zei dat de stroompanne nog tot vanavond laat duurt', antwoord ik met een zucht. 'In het beste geval.'

Herman werpt een blik naar buiten. De kantoorgebouwen zijn leeggelopen, de cafés en restaurants hebben hun deuren gesloten. Iedereen is naar huis.

'Die Engelsen zijn zo verdomd gelaten', moppert Herman. 'In België stond de hele buurt nu allang op zijn kop!'

'We zullen ons vandaag toch zonder stroom moeten behelpen', besluit ik dapper. 'De batterij van mijn laptop is leeg, maar jij kan schilderen.'

'Te koud', zegt Herman nors terwijl hij zijn eigen verkleumde handen bestudeert.

'We kunnen een hele dag in een pub gaan zitten', opper ik.

'Te duur', meent Herman. 'En saai.'

'We kunnen iets doen, onder een donsdeken', glimlach ik.

Herman staat op en loopt met zijn bord naar de keuken.

'Schitterend idee', roept hij. 'Ik ga me verdiepen in dat boek over hedendaagse abstracte kunst dat je me laatst gegeven hebt! Onder een donsdeken!'

'Oh leuk', breng ik uit. 'En ik dan?'

Herman loopt naar onze kleine boekenkast en haalt er een boekje uit. Hij houdt het trots voor mijn neus. Op de voorkaft staat een illustratie van 'De spoorwegbrug' van Léon Spilliaert. Een knagend gevoel, zegt de titel.

'Een kunstboek?', vraag ik verwonderd.

Herman lacht.

'Het is een novelle die mijn moeder geschreven heeft. Ik heb het vorige week uit België meegebracht. Het zijn korte, waargebeurde oorlogsverhalen.'

'Oh leuk!', zeg ik, deze keer gemeend. 'Ik ben dol op je moeders schrijven!'

Even later is het zo stil in huis als het binnen koud is. De vuile borden staan onaangeroerd op het aanrecht, en Herman en ik zijn elk onder een donsdeken verdiept in twee werelden. De ene wat vredelievender dan de andere.

'Vind je het goed?', vraagt Herman na een poos.

Ik knik heftig ja.

'Ik wist niet dat je mama zulke vreselijke dingen heeft meegemaakt in de tweede wereldoorlog. De manier waarop ze het beschrijft ...'

'Knap gedaan hé', zegt Herman. 'Wij kunnen het ons haast niet voorstellen, maar toen hadden de mensen werkelijk niets. Nauwelijks eten of warmte...'

'Ik lees hier net hoe akelig de ochtenden in de winter van '41-'42 voor je mama waren', onderbreek ik hem. 'Opstaan was een foltering. De boord van het flanellen laken was bedekt met een laagje ijs van mijn adem. Het kraakte lichtjes als het laken bewoog ...'

'De derde wereldoorlog -als die er komt- zal een nucleaire zijn, zegt Herman peinzend terwijl hij een bladzijde in zijn boek omslaat.

'Vreselijk', meen ik. 'Men zou beter netjes oorlog voeren. Met een grote electriciteitspanne in Londen bijvoorbeeld. Zo leg je de halve wereldeconomie plat!'

Herman grinnikt.

'Oh nee!', roep ik uit.

'Wat?', vraagt Herman verschrikt.

'Wat als we morgen nog steeds geen stroom hebben? En overmorgen? Wat moeten we al die tijd eten? We hebben geen vuur! We zullen een flinke voorraad moeten inslaan!'

Ik klap de novelle dicht, kruip onder het donsdeken vandaan en doe mijn schoenen aan. Herman volgt met tegenzin.

Beneden staat Daniël, de conciërge van het gebouwencomplex. Hij kijkt verveeld naar de lucht. Zonder stroom heeft ie nòg minder te doen.

'I'll be leaving at five o'clock today', zegt hij wanneer we hem passeren. 'You must be back before that time, because I can't keep an eye on the gate anymore. If someone closes it accidently, you won't be able to open it again. It runs on electricity.'

'Oh hemel', zucht ik. 'We kunnen straks ons eigen huis niet meer in of uit, omdat hier alles op electriciteit werkt! Zelfs de ingangspoort!'

Herman kijkt kwaad naar de voorbijgangers op straat.

'Verdomde Engelsen', sist hij.

In de supermarkt is het druk. Ik loop in een vaart door de rekken en vul twee mandjes met voedingswaar dat dagen, zelfs weken meegaat: mais, olijven en sardienen in blik, bieten en augurken in glazen bokalen, twee broden (met veel bewaarmiddelen), droge koeken en beschuiten, cereals, drie brikken melk, vier potten jam en twee soorten kazen.

'Vanavond eten we vers hoor', troost ik Herman die verbijsterd toekijkt. 'Een grote frisse salade!'

'Je overdrijft', brengt die voorzichtig aan.

Wanneer we weer thuis zijn, verdwijnt alles in de voorraadkast. Herman staat voor het raam en tuurt naar buiten.

'Het begint te schemeren', stelt hij vast. 'Laten we nu al eten.'

Even later zitten we aan tafel. We schrokken onze salade naar binnen, want we verliezen stilaan de strijd met de tijd: het wordt razendsnel donker.

'Wat gaan we nu doen?', vraagt Herman nadat we onze vuile borden bij die van vanmiddag hebben gevoegd. (Afwassen zonder warm water in het duister is praktisch onmogelijk.) 'Het is nog maar half zeven.'

'We kunnen onze pyama's al aandoen', stel ik voor. 'En onder de warme dons in bed wat lezen.'

'Zonder licht!?'

'We gebruiken toch gewoon de lichtgevende displays van onze mobiele telefoons', antwoord ik en probeer daarbij zo verstandig mogelijk te kijken.

Om kwart voor zeven liggen we in bed. Het licht van mijn gsm is zwak, maar ik kan er de lettertjes in mijn boek mee lezen.

'Goh moet je luisteren', zeg ik tegen Herman die naast me ligt. 'Hier beschrijft je mama wat ze als klein meisje zag nadat haar ouderlijk huis gebombardeerd was... Het stof trok stilaan weg en ik kon de hemel zien dwars door de gaten van het dak. Hier en daar stak een balk dreigend naar de hemel, en de pannen waren in stapels naar beneden gegleden. Ik draaide naar links en rechts, ontredderd, roepend, schreiend. Ik bleef pal staan. Naast een stekelbessenstruik, die bruin zag van bloed, lag de moeder van Irene in haar blauw-rood en groen gebloemde schort, onthoofd. Ik rende terug, gillend van angst, bevend en huilend ...'

'Ik ken de verhalen', zegt Herman zachtjes.

'Wat lees jij eigenlijk?', wil ik weten.

'Iets wat ik zonet toevallig vond tussen de andere boeken', antwoordt Herman.

Hij houdt me zijn boek voor. Ik laat mijn mobiele telefoon over de letters gaan totdat de titel duidelijk voor mijn ogen verschijnt: New York Appartements.

Donderdag 4 maart - HAMER

2010-03-04T09:08:00.004-08:00

Met opengesperde ogen staar ik naar het plafond. Hoor ik daar iets? Mijn linkerhand zoekt Herman onder het donsdeken, maar hij is er niet. Herman is in België, ik ben alleen.

Daar is het weer. Dat geluid. Het klinkt als gewrik. Gemorrel. Er galmt iets. Er loopt een siddering door mijn lijf. Ik heb het ijskoud.

Ik grijp naar de gsm die naast mijn hoofdkussen ligt. Half vier. Een mooi uur om in te breken: het is pikkedonker, en de grote stad slaapt.

Nog welgeteld 17 eurocent staat er op de herlaadkaart van mijn mobiele telefoon. Dat is net genoeg om één smsje te sturen. Een nood-sms. Herman zou mijn kaart morgen via de bank opladen in Hasselt. Dan is het misschien te laat ...

Ik kruip wat dieper onder de dons en probeer de geluiden rondom me te negeren. Het lukt niet. Mijn gedachten maken snelle sprongen. Herman en ik wonen in een gebouwencomplex van kantoren, en die zijn 's nachts uiteraard leeg. Wij zijn de enige bewoners. Maar nu ... voel ik de aanwezigheid van iemand die hier niet hoort.

Een doffe slag. En nog één. Mijn hart klopt in mijn keel. Wat moet ik doen?

Ik haal diep adem en sla het donsdeken voorzichtig van me af. Op blote voeten sluip ik de trap af, hopend dat die niet kraakt. De keuken, daar moet ik zijn.

Met trillende handen trek ik een keukenlade open. In de schemer van de nacht kan ik nog net de soeplepel van het broodmes onderscheiden. Zou ik? Ik neem het mes in mijn handen en bijt op mijn lip. Een broodmes, om me te verdedigen? Nee. Ik leg het mes terug en trek een andere lade open. Daar ligt de hamer waarmee Herman zijn werken ophangt. Een hamer ligt beter in de hand.

Ik sluip nu naar de woonkamer. Mijn knieën knikken. De geluiden klinken akelig dichtbij. Is er iemand aan de deur? Zou ik de wacht houden, en toeslaan als de deur opengaat? Goed plan.

Vlug werp ik een blik uit het raam. Het gebouwencomplex ligt er donker en verlaten bij. Verstijfd blijf ik staan. In het kantoorgebouw naast dat van ons brandt op de eerste verdieping gedempt licht! Er wordt ingebroken bij de buren!

Ik klem de hamer stevig in mijn hand. Moet ik de politie bellen? Het nummer in Engeland? Oh hemel, ik heb geen belwaarde meer.

Daar is de dief! Ik zie hem door het raam. Het is een grote zwarte man. Hij loopt voorovergebukt. Hij is vast op zoek naar iets! In zijn handen houdt hij iets vast dat op een stok lijkt. Ik kan het niet goed zien. Een knuppel? Hij zwiert de stok van links naar rechts. Zijn bewegingen lopen synchroon met de geluiden die ik hoor. Doffe slagen.

De man komt overeind en leunt op de stok. Met zijn hand wrijft hij over zijn voorhoofd. De stok is rood en komt me bekend voor. Mijn bril! Ik gris hem van het tv-kastje en zet hem vlug op. De dief loopt weer voorovergebukt. Zijn stok gaat heen en weer. Ik kijk nog eens goed. De dief ... poetst.

Night cleaner.

Ik krijg een kleur in het donker. Langzaam loop ik weer naar boven.

De hamer leg ik op Hermans hoofdkussen.

Dinsdag 2 maart - ROOD

2010-03-02T07:46:00.008-08:00

Onder een stralende hemel sta ik op een kruispunt. Verblind door het zonlicht knipper ik met mijn ogen. Het is rood voor de voetgangers.

Een oud dametje met fel roodgestifte lippen dat naast me op haar looprekje leunt, prikt met haar vinger in mijn bovenarm.

'Can you tell me when we can cross?', vraagt ze. 'I can't see.'

'Of course', antwoord ik. 'It's hard to tell with that sunlight, isn't it?'

'Mm', mompelt het dametje.

We wachten. Taxi's en vrachtwagens razen voorbij. Met half toegeknepen ogen tuur ik naar de overkant. Het licht springt op groen.

'We can go now', deel ik vriendelijk mee.

Het dametje steekt over. Ik loop met haar mee. Het gaat tergend langzaam. Wanneer we aan de overkant van de straat zijn, prikt het dametje weer in mijn arm.

'Thank you, dear', zegt ze. 'I really have a bad sight.'

Ze geeft me een brede lach. Haar tanden zijn helemaal roodgekleurd met lippenstift.

'Oh, I see', glimlach ik.

Donderdag 25 februari - MURPHY

2010-02-25T14:03:00.005-08:00

Het is voelbaar warmer. Goedgemutst loop ik zonder sjaal en handschoenen door de stad. In mijn klassieke zwarte wintermantel en met de zware laptoptas die over mijn schouder hangt, val ik niet op tussen the city-mensen: ik lijk zeker even slim en zakenvrouw-achtig.

Ik kijk op de display van mijn gsm. Kwart na vijf, en een bericht van Herman. Of ik de boodschappen wil doen.

Supermarktketen Tesco ligt op mijn weg naar huis. Ik neem een ijzeren mandje van de stapel en wandel rustig langs de winkelrekken. De meeste groentenbakken zijn leeg. De 'andere' zakenlui zijn me voorgeweest. Even voel ik paniek. Wat vanavond klaarmaken? Verdiept in culinaire gedachten loop ik naar de diepvriesproducten. De gangen zijn smal. Ik kan er, beladen met laptoptas en winkelmandje, net door. Denk ik. Een ellenlang gerinkel drukt me met mijn neus op de glasharde feiten: ik heb met mijn winkelmandje een hele rek witte wijnflessen omgestoten. Verstomd, met mijn mond open, aanschouw ik de ravage. Twee winkelbediendes snellen toe.

'Did you do this?', vraagt één van hen.

'I'm so sorry!', breng ik uit. 'I will pay for everything.'

Vlug werp ik een blik op het prijskaartje. De flessen zijn gelukkig in aanbieding. Twee voor tien pond. Ik tel en reken razendsnel. Tien maal ongeveer één, twee, drie, ... veertien flessen. Zeventig pond. Zeventig pond! Ik voel mijn knieën plots knikken.

'It's all right', fluistert de andere winkelbediende me toe. 'Just go. Go!'

'Thank you', fluister ik terug.

De twee winkelbedienden halen een emmer en dweil, en buigen zich over de stinkende puinhoop. Verdoofd loop ik naar de diepvriezer en haal er voorzichtig een pak erwtjes uit. Onschuldige erwtjes.

'Aw!'

Ik kijk verschrikt om. Eén van de bedienden heeft zich in het glas op de grond gesneden. Hij steekt zijn wijsvinger in zijn mond en zuigt eraan. Met een rood hoofd loop ik snel naar de andere kant van de winkel. Ik leg vlug wat ingrediënten in mijn mandje en rep me naar de kassa. Daar kijk ik recht in de ogen van de bediende die me zonet gered heeft van het betalen van een grote geldsom.

'Oh it's you', zegt hij. 'Are you okay? You look a bit peel.'

'I ... yes ... thank you', stamel ik.

De jongen werpt me een glimlach toe en begint de producten één voor één in te scannen. Ik haal mijn portefeuille boven en tel mijn ponden. Ik heb maar tien pond en een beetje bij!

Angstig kijk ik naar de teller op de kassa. Het bedrag loopt omhoog. Acht pond vierenvijftig. Negen pond vijfenzeventig. Tien pond vijftig.

'Exactly eleven pounds, please', zegt de jongen vriendelijk.

Zenuwachtig graai ik in mijn portefeuille en leg de muntstukken op de toonbank. Tien pond. Tien pond vijfenveertig. Tien pond vijfenzestig. Tien pond zeventig. Ik kom er niet!

De winkelbediende tikt met enkele vingers op zijn kassa. Hij blijft vriendelijk glimlachen.

Elf pond! Ik kom net toe! Met een snelle beweging leg ik de overige muntstukken in de uitgestrekte hand van de winkelbediende. Eén van de munten rolt uit zijn hand, en valt in het gleufje van zijn scan-machine.

'Shit', zegt hij.

'Shit', zeg ik.

De bediende richt zich tot een collega die naast hem staat.

'What to do?', vraagt hij.

De collega houdt een product boven de scanner. De scanner doet niets meer.

'Broken', is zijn oordeel.

'I ... I'm so sorry', zeg ik.

Het wenen staat me nader dan het lachen.

De winkelbediende kijkt me aan. In mijn verbeelding hoor ik zijn tanden knarsen.

'Just go', zegt hij.

Ik gris mijn winkelzak van de toonbank, en ren naar buiten.

Het regent pijpenstelen.

Mijn paraplu ben ik natuurlijk vergeten.

Maandag 22 februari - WHITEHAVEN MANSIONS

2010-02-23T10:06:00.006-08:00

Hij is dapper, nieuwsgierig, zelfverzekerd en buitengewoon pienter. Hij heeft over alles een opinie en een feilloos gevoel voor humor. Hij houdt van mooie dingen en heeft een hekel aan wanorde. Hij is een beetje Herman, maar dan in 't klein, fictief, en met snor.

'Can I help you, miss?'

Een vriendelijke stem haalt me uit mijn overpeinzingen. Het is een oude dame met felgroene ogen in een rond gezicht. Ze draagt twee plastieken zakken van Waitrose, een chique Londense supermarkt.

'Euh ... I ... is this the appartement of Hercule Poirot?', vraag ik stamelend.

Het gezicht van de dame licht op. Ze weet meteen waar ik het over heb.

'Oh yes, it is!', zegt ze trots.

Ze kijkt naar boven en wijst één van de verdiepingen van het appartementsgebouw aan.

'That's his appartement, on 56 B.'

De dame doet een stapje achteruit.

'Are you a fan?'

'A huge fan', antwoord ik met een zucht.

'I'm one of the residents', zegt ze.

Ik kijk naar de inkomhal van het gebouw. Bij de TV serie-opnames (ondertussen twintig jaar geleden) stond daar, zoals Agatha Christie het benoemd had, Whitehaven Mansions. Nu zijn de letters vervangen door Florin Court.

'Did you live here in the eighties when the crew filmed the building?', vraag ik.

De dame knikt heftig.

'It was very exciting. They filmed from many angles, 72 houres long.'

Bewonderend slaak ik een zucht.

'In that time, many tourists came over to see Whitehaven Mansions', gaat de oude dame verder. 'They were curious, like you.'

Ik glimlach.

'I'm not curious', zeg ik. 'I live in the neighbourhood, and I passed by, accidently. I recognised this building immediately. I'm a huge fan of Agatha Christies' Hercule Poirot, especially the TV serie.'

'Yes, you told me', zegt de dame.

Ze neemt haar boodschappentassen in een stevige greep en loopt in de richting van het gebouw. Ik loop haar achterna.

''Shall I help you carrying your bags upstairs?', vraag ik slim.

De dame schudt haar hoofd.

'The crew didn't take any shots from the insite. They filmed the appartement of Hercule Poirot somewhere else. Good bye.'

'Good bye', zeg ik, terwijl ik het oude dametje teleurgesteld nakijk.

Ik richt mijn blik weer naar boven. Heel even zie ik hem, die andere Belg, voor zijn raam op de vijfde verdieping. Zittend in een stoel, in gedachten verzonken.

'You have the mistaken idea implanted in your head that a detective is necessarily a man who puts on a false beard and hides behind a pillar! The false beard, it is vieux jeu, and shadowing is only done by the lowest branch of my profession. The Hercule Poirots, my friend, need only to sit back in a chair and think.'

Woensdag 17 februari - WEST SIDE STORY?

2010-02-18T09:27:00.004-08:00

Na lange barre dagen gunt de winter ons een kleine adempauze. De zon schijnt voluit aan de hemel! Herman en ik laten onze handschoenen thuis en wandelen naar Trafalgar Square. Op het grote plein heerst een vakantieachtige sfeer. Toeristen picknicken op de trappen van het plein en kijken hoe hun kinderen uitgelaten achter dikke duiven aanrennen.

Herman en ik gaan op één van de bankjes zitten en laten ons van kop tot teen opwarmen.

'Fijn hé', zeg ik.

'Heerlijk', vindt Herman.

Op Trafalgar Square wordt het steeds drukker. De sfeer verandert stilaan. De stemming wordt grimmiger.

'Voel jij het ook?', vraag ik aan Herman.

Die knikt.

'Er gaat iets gebeuren', antwoordt hij. 'Kijk, er is opeens zoveel politie.'

In het midden van het plein staan geuniformde agenten. Ze spreken door hun walkie talkies.

Ondertussen oogt Trafalgar Square steeds voller. Het zijn jongeren, met rood-zwarte vlaggen. Ze staan in grote groepen bijeen, en kijken gevaarlijk uit hun ogen.

'Ik voel me niet meer veilig', zeg ik.

In de verte klinkt een sirene. De agenten doen teken.

'Ze zeggen dat we best opkrassen', vertaalt Herman. 'Laten we naar The National Gallery gaan, dat ligt hier vlakbij.'

We lopen via de lange trappen van het plein naar boven en kijken vandaaruit, samen met de andere verjaagde toeristen, naar beneden. Van Trafalgar Square is geen stukje steen meer te zien. Overal staan jongeren. Er klinkt weer een sirene. En nog een. Boven ons hoofd cirkelt een helikopter.

'Kijk', wijst Herman. 'Ze beginnen te vechten.'

Op verschillende plaatsen op het plein gaan jongeren elkaar te lijf. Vreemde voorwerpen vliegen in de lucht.

'What is happening, dad', vraagt een klein meisje met een Amerikaans accent dat naast me staat.

'I'm not sure, honey', zegt haar vader. 'I guess they are gangs, fighting with each other.'

Jongens en meisjes rennen nu in groep van de ene kant naar de andere. Ze worden opgejaagd door agenten die zich ondertussen, net als hen, vermenigvuldigd hebben.

'Denk jij dat het gewoon jongeren zijn die willen vechten?', vraag ik. 'Een beetje zoals in The West Side Story, of Romeo and Juliet.'

'Je stelt het wel erg romantisch voor', meent Herman.

We draaien ons om en lopen snel verder. Het statige gebouw van The National Gallery heeft iets beschermends. Op de trappen die naar het museum leiden komt een walm van wiet ons tegemoet. Het zijn twee jongens. Ze trekken hevig aan een joint. Rond hun schouders dragen ze dezelfde vlag als de jongeren op Trafalgar Square.

Ik por Herman in zijn zij. Die haalt zijn schouders op.

'Ik kan je toch niet tegenhouden', is zijn antwoord.

Ik richt me tot de grootste van de twee. Hij heeft een spits gezicht, en heel veel puisten.

'What is going on there', vraag ik.

De jongen trekt grote ogen. Ik weet niet of het van verbazing of van de wiet is.

'It's independence day of Kosovo', zegt hij. 'We are celebrating.'

Ik draai me om naar Herman.

'De Kosovaren vieren onafhankelijkheidsdag. Misschien zijn het Albanese tegen Servische jongeren. Zal ik het eens vragen?'

Herman schudt heftig zijn hoofd. Niet doen, lijkt hij ermee te willen zeggen.

'Why are you fighting on your independence day?', vraag ik strategisch.

De jongen trekt aan zijn joint en lacht.

'Because of the girls, of course. To make a good impression.'

'Oh', breng ik uit.

Herman en ik kijken weer naar het plein dat aan onze voeten ligt. De Kosovaarse jongeren stuiven nog steeds alle richtingen uit. Lachend, vechtend, indruk makend. De Britse agenten blijven zich vermenigvuldigen. Troepenmacht vormend, de orde handhavend.

'Zullen we in The National Gallery wat schilderijen gaan bekijken', vraagt Herman. 'De rust op het plein is straks vast weergekeerd.'

'Oké', zeg ik met een zucht. 'Was het allemaal maar zo simpel.'

Zondag 14 februari - GELUKZAK

2010-02-16T05:29:00.001-08:00

'Wanneer vertrek je naar India?', vraag ik aan mijn vader die op bezoek is.

'De negende', antwoordt hij terwijl hij de beroemde Gherkin van Norman Foster fotografeert. 'Ik ga naar Kalahandi in Orissa.'

Herman trekt één wenkbrauw omhoog.

'Dat is de streek waar papa drie dorpen gebouwd heeft', verduidelijk ik. 'Lang geleden.'

'Ah zo', knikt Herman. 'En reis je alleen?'

Mijn vader laat zijn reflexcamera losjes rond zijn nek hangen.

'Ik reis meestal alleen. Maar deze keer ga ik met Piet, een vriend. India is een fantastisch land. Zo kleurrijk ...'

'Is het er niet gevaarlijk?', onderbreekt Herman hem.

Mijn vader richt zijn toestel naar een ander Londens modern bouwwerk: Richard Rogers' Lloyd's of London.

'Ik weet waar ik me aan kan verwachten', antwoordt hij. 'Dit fototoestel bijvoorbeeld neem ik niet mee. De mensen ginder nemen wat ze niet laten kunnen.'

'Zo arm?'

Mijn vader knikt.

'Toen ik de vorige keer in India was en per trein reisde, moest ik mijn rugzak eerst met gevlochten ijzerdraad omwikkelen, en daarna met een dik hangslot vastmaken aan een poot van het bagagerek. Anders zouden ze mijn zak stelen of stuksnijden, snap je?'

'Begrijpelijk', zeg ik. 'Ik zou hetzelfde doen, moest ik zo arm zijn.'

We wandelen verder. Het zakencentrum is, op enkele voetgangers en een verdwaalde taxi na, leeg. Eén van onze passanten ziet er opmerkelijk uit. Om zijn schouder draagt hij een grote, toeristische reistas. In tegenstelling tot zijn deftige outfit -een zwarte jeans en een wollen winterjas- is zijn gezicht grauw en mager, en bengelt in zijn mondhoek een sigaret.

Ik stoot Herman aan.

'Die man komt me bekend voor', zeg ik.

Herman staart de man na.

'Mij ook', zegt hij.

'Vreemde vogel', vindt mijn vader. 'Zijn kleren passen hem niet.'

We kijken alledrie nog eens om. Mijn vader heeft gelijk. De jeans floddert rond zijn spillebenen, en de jas is veel te groot.

Ik begin luid te lachen.

'Ik weet wie dat is', zeg ik tegen Herman. 'Het is die man die we altijd zien voor de Bagel Shop op Brick Lane!'

'Ach ja natuurlijk', roept Herman uit. 'De bagel-man!'

'Hij ziet er nochtans niet uit alsof ie veel bagels eet', meent mijn vader.

Herman en ik grinniken.

'Hij is een bedelaar ...', zeg ik.

'... die altijd rondhangt in onze buurt', vult Herman aan.

'Nette bedelaar', vindt mijn vader.

Herman en ik kijken nog eens om. De bedelaar is nu een stip in de verte.

'Die reistas ...', zeg ik mijmerend.

Mijn vader haalt zijn fototoestel van zijn nek en steekt het weg in zijn rugzak.

Dinsdag 9 februari - PRESIDENT

2010-02-11T06:10:00.014-08:00

De Armeense kwestie. Was het Ottomaanse rijk tijdens de eerste wereldoorlog verantwoordelijk voor een genocide op zo'n miljoen, vooral Christelijke, Armeniërs?

Ik verdiep me in de geschiedenis en gruwel.

In 1915, na een intense binnenlandse machtstrijd waarbij de Unionisten (Jonge Turken) na hun machtsovername geen plaats achtten voor de niet-Turks sprekende Armeniërs, besloot het Ottomaanse regime de Armeniërs richting Syrië te deporteren. Dat onder het fijne gezag van het Turkse leger en een geheime dienst die bestond uit Koerdische stammen en vrijgelaten misdadigers. Hun doel was: zoveel mogelijk Armeniërs ombrengen. Tijdens de deportatie was er geen eten of drinken. Vrouwen werden verkracht. Mannen doodgeranseld en - geschoten. Honderdduizenden bezweken.

Het was in deze toestand dat de Armeense Arshile Gorky als kleine jongen in 1915 uit zijn vaderland vluchtte. Vijf jaar later kwam hij aan in Amerika. Alleen. Op zijn vader en jongste zusje na, was zijn hele familie uitgemoord. In New York bouwde Gorky een nieuw bestaan op. In armoede, tussen de verf en penselen.

Bijna honderd jaar later sta ik in de hal van het Londense Tate Modern voor een grote foto. Een kleine jongen met een holle blik en versleten schoenen staart me aan. Arshile Gorky. Naast hem zit een vrouw. Het is zijn moeder. Haar blik is even leeg. Haar schoenen even versleten. Moeder noch zoon hebben het nooit geweten: Arshile Gorky behoort nu tot één van de grootste schilders van de twintigste eeuw, en zijn werken worden verkocht voor miljoenen.

'Gorky heeft deze foto gebruikt voor één van zijn schilderijen', zegt Herman die naast me staat.

Hij wijst naar de ingang van de tentoonstellingsruimte.

'Zullen we?'

Ik knik. We zijn, samen met tientallen anderen, uitgenodigd door het museum voor een private view van de nieuwe expo. Herman popelt, want Arshile Gorky is één van zijn grote voorbeelden.

'Toen Gorky aankwam in Amerika', vertelt Herman terwijl we naar binnen wandelen, 'raakte hij erg gefascineerd door schilders als Cézanne en Picasso. Kijk! Cézannes suggestie van vorm door korte penseelstreken. Of diens strenge geometrische compositorische opbouw. En hier, Picasso's deformatie van de figuren. Zie je het?'

Ik bekijk de schilderijen waar we voor staan. Achter ons klinkt geroezemoes.

'En later werd hij ook beïnvloed door surrealisten zoals Miro', gaat Herman verder. 'Zie je op dit schilderij de zwevende elementen in de ruimte? Het heeft eigenlijk jaren geduurd eer Gorky zijn eigen stijl ontwikkelde.'

Ik doe mijn best om mijn gedachten erbij te houden, maar het geroezemoes wordt luider.

'Wat is er aan de hand?', vraag ik.

We draaien ons om en kijken naar het tafereel voor ons. Drie cameraploegen en vijf fotografen stellen zich op langs weerzijden van de zaal. Stemmen verstommen. Een delegatie van belangrijk uitziende personen betreedt de tentoonstellingsruimte. In het midden lopen plechtig twee Orthodoxe priesters.

'Hoogbezoek', meent Herman.

'Armeense maffia', grap ik.

De camera's lopen en de fotostoestellen klikken. Tussen de bezoekers wringen zich mannen van formaat. Ze houden hun benen lichtjes gespreid en houden iedereen nauwlettend in de gaten.

'Lijfwachten!', fluister ik. 'Die kunnen me vast vertellen wat er gaande is.'

Herman grijpt streng naar mijn hand maar ik ontglip. Moedig tik ik één van de bodyguards op zijn gespierde schouder.

'Excuse me', zeg ik op gedempte toon. 'Who are these visitors?'

De man recht zijn rug en kijkt op me neer. Ik voel me opeens klein en onnozel.

'That man is Serzh Sargsyan', zegt hij met een zwaar accent. 'President of Armenië.'

Stomverbaasd kijk ik naar de kleinste man van het gezelschap. Traag loopt hij langs de schilderijen terwijl hij uitleg krijgt van een zenuwachtige curator.

'Het is de president', zeg ik wanneer ik weer naast Herman sta. 'Van Armenië.'

Herman lijkt onder de indruk, en fronst zijn wenkbrauwen.

'Er hangt opeens een vreemde sfeer', fluistert hij. 'Voel je de spanning niet?'

Met argusogen volgen we het groepje. Ik denk opeens aan de aanslagen die wereldwijd door Armeense terroristen gepleegd zijn op Turken en Turkse instanties, met als doel de erkenning van de Armeense genocide.

'Wat een opkomst', zeg ik tegen Herman. 'Zouden de Armeniërs Arshile Gorky zien als een nationaal symbool? Zouden ze hem zien als iemand die slachtoffer was van de Turks-Armeense kwestie, maar toch zijn weg heeft gevonden en met zijn kunst zijn vaderland op de wereldkaart heeft gezet?'

Herman kijkt verward.

'Je stelt weer moeilijke vragen', zegt hij.

'Je mag een moeilijk antwoord geven', zeg ik.

De president en zijn gevolg wandelen naar de volgende zaal. Herman en ik doen hetzelfde.

'Zie je dit werk?', zegt Herman en wijst naar een groot werk in hevig coloriet. 'Het is een appelboomgaard. Gorky ging vanuit het surrealisme steeds meer abstract expressionistisch schilderen. In dit geval schilderde hij niet simpelweg een appelboomgaard, maar begon hij te schilderen vanuit een bepaalde beweging en emotie, vanuit het onderbewuste. Daarin herkende hij een boomgaard uit zijn jeugd in Armenië, en vanuit die herinnering ging hij verder schilderen.'

Herman zwijgt even en tuurt ingespannen naar het schilderij.

'Is dat je antwoord op mijn vraag?', vraag ik.

'Wat ik eigenlijk wil zeggen', gaat Herman onverstoorbaar verder, 'is dat het werk van Gorky een veruitwendiging is van introspectie. Hij groef in zijn onderbewuste en kwam zo tot beelden uit zijn jeugd in Armenië. En ja, Gorky had veel meegemaakt in zijn leven, en in zijn werk voel je een bepaalde pijn die door het abstract expressionistisch schilderen naar boven komt. Menselijke tragedie. Maar dat heeft niets met politiek te maken. Sterker, het idee van Gorky staat zover af van enige politieke ideeën. Hij was gewoon een kunstenaar die goed wilde schilderen.'

Ik luister met ingehouden adem.

'Is dat je antwoord?', wil ik weten.

Herman lacht.

'Herinner je je die legendarische toespraak van de Amerikaanse president Nixon?', vraagt hij. 'Nixon rechtvaardigde de bemoeienis van de Amerikanen tijdens de oorlog in Vietnam. Tijdens zijn toespraak stond hij voor een kunstwerk van de abstract expressionistische schilder Jackson Pollock. Dat werk van Pollock stond 'opeens' voor vrijheid. De vrijheid van Amerika. Dat was echter buiten de wil van Jackson Pollock. Ook hij was een kunstenaar die niets van politiek moest weten.'

We kijken weer naar het groepje van hoogstaanden. Ze zien er allemaal machtig en rijk uit.

'Zou er veel bloed aan hun handen kleven?', vraag ik huiverend. 'En zouden ze de schilderijen van hun arme landgenoot, los van alles, echt goed vinden?'

Herman haalt zijn schouders op.

'Hoe is Arshile Gorky eigenlijk gestorven?'

'Zelfmoord', antwoordt Herman. 'Na een auto-ongeval was ie verlamd en kon hij zijn armen niet meer gebruiken. Zijn atelier brandde af. Bovendien kreeg hij binnen de schilderkunst niet de plaats die hij verdiende.'

De president en zijn entourage lopen met opgeheven hoofden, en de pers in hun kielzog, naar de uitgang.

'Zo triest', zeg ik zacht.

Zaterdag 6 februari - KRANTENARTIKEL

2010-02-07T08:48:00.008-08:00

Herman neemt zijn mobiele telefoon op.

'Dag lieverd', zegt hij. 'Hoe gaat het met je?'

Hij houdt de telefoon even van zijn oor.

'Het is Anna', zegt hij op gedempte toon tegen mij.

'Oh je hebt het artikel in Het Belang van Limburg gezien? En wat vond je ervan?'

Hij knipoogt.

'Wat zeg je? Je vindt dat ik raar op de foto sta? Hoe bedoel je?'

Herman fronst zijn wenkbrauwen.

'Vind jij dat ook?', vraagt hij fluisterend aan mij.

Ik haal nietszeggend mijn schouders op. Herman richt zich weer tot zijn dochter.

'En heb je de inhoud van het artikel gelezen? Ben je een beetje trots op je overgrootvader?'

Herman knipoogt weer.

'Ja, een grote schilder hé. Zeg, hoe is het in België? Wat? Of de lente hier ook voelbaar is? Ja, wij horen al vogeltjes fluiten.'

'Vooral kraaien', fluister ik.

'Vooral kraaien', echoot Herman.

Hij frunnikt aan zijn trui.

'Ja dat is goed. Knip het maar uit en breng het binnen twee weken mee. Dag lieve Anna.'

Herman klapt zijn mobieltje dicht.

'Je krijgt de groeten van Anna, en ze brengt het krantenknipsel over Karel Maes in Tate Modern mee naar Londen bij een volgend bezoek.'

'Fijn', glimlach ik.

Herman staat op en gaat voor het raam staan.

'De wind is gedraaid en komt nu uit het Noorden', mompelt hij. 'Het wordt weer kouder.'

'Verdomde winter', vloek ik. 'En die verdomde kraaien kraaien hier natuurlijk het hele jaar door.'

We zuchten.

'Weet je wat mijn grootvader vroeger altijd zei?', zeg ik.

'Nee.'

'Het weer mag zijn zoals het wil, ontkleed u niet voor half april.'

Herman lacht.

'Weet je wat mijn grootvader vroeger altijd zei?', zegt hij.

'Nee.'

'Qui peint pour pain peint sot. Wie schildert voor brood schildert dom.'

We grinniken beiden om onze wijze grootvaders. Twee werelden.

'Vind jij ook dat ik raar op de foto in de krant staat?', onderbreekt Herman onze gedachten.

Ik knik.

'De belichting in je gezicht is een beetje vreemd.'

'Herman kijkt beteuterd.

'Maar het is zoals mijn grootvader altijd zei', zeg ik, 'Het valt zoals het valt.'

Vrijdag 5 februari - EASTENDERS

2010-02-07T08:39:00.000-08:00

Buiten adem kom ik terug van de winkel. De boodschappen gooi ik met een zwier op het aanrecht.

'Pas op voor de bananen', moppert Herman terwijl hij een gedeukte tros uit de zak haalt.

'Je raadt nooit wat er zich voor onze deur afspeelt', zeg ik.

'Als ik het toch nooit raad, kan je het maar beter gewoon zeggen', antwoordt Herman.

'EastEnders!', roep ik uit.

Herman kijkt me aan alsof hij en ik elk tot een andere planeet behoren.

'Je kent de soap toch wel? De oorsprong van alle soaps', probeer ik.

'Natuurlijk ken ik EastEnders', zegt Herman. 'Ik heb er jarenlang naar gekeken.'

Hij neemt een pak Belgische koffie Maes uit de kast en vult de koffiepot.

'De soap bestaat blijkbaar vijfentwintig jaar. Vandaag is er een bijeenkomst voor alle acteurs en medewerkers', vertel ik enthousiast. 'Ze houden een reünie in dat grote leegstaande gebouw hier tegenover. Je moet onze straat zien. Vol journalisten en fans.'

Herman zet de koffiepot met een klap op het vuur.

'En dan?', vraagt hij.

'Ik stel voor dat wij eens gaan kijken', zeg ik stellig.

Herman schudt zijn hoofd.

'Onzin', vindt hij.

Verwoed neem ik twee kopjes uit de kast.

'We wonen in East End, de buurt die, onder meer dankzij de soap EastEnders, zo populair is geworden. Alle acteurs waar jijzelf wekelijks naar keek, lopen los in onze straat ... en jij vindt het onzin?!'

Herman knikt.

'Ga jij maar tussen de fans staan, of tussen de journalisten', zegt hij. 'Ik blijf hier. Ik drink zo meteen mijn kopje koffie, en dan ga ik schilderen.'

Hij neemt de pot van het vuur en giet zijn kopje vol.

'Ik ga', zeg ik terwijl ik mijn jas weer aandoe.

'Veel plezier', klinkt het droog vanuit de keuken.

Ik gris mijn kleine Canon van mijn schrijftafel en loop naar beneden. Halverwege draai ik me om en loop weer naar boven.

'Ben je al terug?', vraagt Herman verbaasd.

'Je hebt gelijk', zeg ik terwijl ik mijn jas uitdoe. 'Flikkendag of de VTM-parade heb ik ook altijd onzin gevonden.'

Ik laat me op een stoel vallen.

'Is er nog koffie', vraag ik.

Herman staat glimlachend op en vult mijn kopje.

Dinsdag 2 februari - DINER AT TATE

2010-02-04T10:39:00.004-08:00

Het overkomt me wel vaker. Wanneer er iets op til staat, word ik ziek.

Vanavond is het zover: het grote openingsdiner in Tate Modern. Karel Maes, Hermans overleden grootvader, heeft een plaats gekregen in de tentoonstelling over de Nederlandse kunstenaar Theo van Doesburg. Herman en ik zijn plechtig uitgenodigd door het museum, en kijken er al weken naar uit.

Naarmate de dag vordert, stijgt mijn lichaamstemperatuur. Herman legt bezorgd zijn hand op mijn voorhoofd.

'Je hebt koorts', zegt hij. 'Wil je liever thuisblijven? Ik blijf wel bij je.'

Ik schud heftig nee.

'Het is een belangrijke avond. Het werk van je grootvader hangt eindelijk op zijn plaats. Ik wil erbij zijn.'

Wankelend loop ik naar de kleerkast.

'Is er een dresscode?', vraag ik terwijl ik mijn garderobe bestudeer.

'Het is een chique bedoening', antwoordt Herman. 'Ik denk dat de burgemeester van Londen daar is, alle directeurs van de grote musea in de wereld, belangrijke verzamelaars, galerijhouders, kunstenaars, ... Afin, ik ga gewoon in de broek en trui die ik nu aanheb.'

Ik bekijk mijn vriend van kop tot teen en glimlach. De rechterpijp van zijn broek steekt halverwege in zijn sok.

'Je ziet eruit als een kunstenaar', zeg ik.

'Dank je', antwoordt hij.

Zeven uur. In de inkomhal van het museum krijgen we een vriendelijk onthaal. Een slungelachtige jongen wijst ons de weg naar de vierde verdieping, want daar vindt de tentoonstelling plaats. De genodigden krijgen een preview.

'Ben je nerveus?', vraag ik aan Herman wanneer we een lange roltrap naar boven nemen.

'Nee hoor', zegt hij met een lichte trilling in zijn stem.

De tentoonstellingsruimtes zijn indrukwekkend. Werken van Theo van Doesburg, Piet Mondrian, Hans Arp, Gerrit Rietveld en zo'n honderd andere modernisten, hangen her en der verspreid. Warmte stijgt naar mijn hoofd. Dan zie ik hem.

'Karel Maes!'

'Waar?!'

'Daar!'

In snelpas lopen we naar het schilderij. Het werk hangt, geflankeerd door El Lissitzky en Kurt Schwitters, centraal in de ruimte, en is buitengewoon mooi. Herman gaat er met zijn neus op staan.

'Het is schoon gerestaureerd', mompelt hij. 'Bompapa zou tevreden zijn.'

Hij zet een stapje achteruit en wrijft in zijn ogen.

'Ontroerd?', vraag ik.

'Ja', antwoordt hij.

De slungelige jongen die ons beneden heeft onthaald, doet teken. Het diner gaat zo beginnen, gebaart hij. We lopen naar de lift waar de andere gasten staan te wachten. Iedereen is uitgedost in mantel- en maatpakken. Behalve een oud echtpaar. De man is klein en mager en draagt een aftandse groene jas. De vrouw is ook klein en mager, heeft helderblauwe ogen en lange grijze haren die reiken tot haar onderrug. Ik staar hen aan. Zij schenken me een brede glimlach.

'Zouden dat ook kunstenaars zijn?', vraag ik op gedempte toon aan Herman. 'Ze zien er uit zoals wij, maar dan in 't oud.'

'Wie?'

'Die twee daar.'

Herman volgt mijn blik en schrikt.

'Dat zijn ... Richard Hamilton en zijn vrouw', fluistert hij aangedaan. 'Richard Hamilton is één van mijn lievelingskunstenaars. Hij is de peetvader van de pop art. Geweldig dat ie hier is. Hij moet ondertussen tachtig zijn!'

'Spreek hem aan!', gebied ik.

'Ik durf niet', fluistert Herman terug.

De liftdeuren gaan open. Richard Hamilton en zijn vrouw verdwijnen in de menigte. Op de zevende verdieping stappen we er allen uit. Het restaurant van Tate Modern is voorzien op een groot diner. Zes mooi gedekte tafels van elk zo'n vijftien meter lang staan naast elkaar en hebben een adembenemend uitzicht op de verlichte stad. Herman en ik nemen plaats aan de derde tafel, tussen mensen die we niet kennen.

'Hallo, ik ben Doris Wintgens-Hötte, conservator Stedelijk Museum Leiden', zegt de mevrouw die naast Herman zit.

'Hallo, ik ben Agnes Zegers, in bruikleengever van Piet Mondrian', zegt de mevrouw die naast mij zit.

We schudden handen.

'Ik ben Joke Timmermans', zeg ik verlegen.

'Ik ben Herman Maes, kleinzoon van Karel Maes, en zelf ook beeldend kunstenaar', klinkt het vlotjes bij Herman.

De mevrouw van het museum in Leiden klapt verheugd in haar handen.

'Karel Maes, wat een toeval! Ik heb een grote bewondering voor twee Belgische kunstenaars. Dat zijn Victor Servranckx én Karel Maes! Topwerk.'

Herman glundert. Ik draai me discreet om en focus me op de mevrouw naast mij. Deze diners hebben, zoals Herman me ter voorbereiding vertelde, één groot doel: netwerken.

'Knappe tentoonstelling, vind u niet?', begin ik.

De Piet Mondrian-mevrouw knikt. Ik schat haar een jaar of zeventig. Ze heeft een duur blauw mantelpakje aan, en een prachtige parelsnoer om haar hals.

'Jammer dat mijn man er niet bij kan zijn', zegt ze. 'Hij is overleden.'

'Uw man was verzamelaar?', vraag ik.

'Kunsthandelaar', antwoordt de mevrouw. 'Hij had een feilloos gevoel voor schoonheid en kwaliteit. Indertijd kocht ie verschillende werken van Piet Mondrian, maar niemand wilde ze kopen. Zo is mijn man ze beginnen te verzamelen.'

Ik kijk de mevrouw sprakeloos aan. Een verzameling van Piet Mondrian. Ik denk aan de laatste veiling waar een werk van Piet Mondrian onder de hamer ging. Voor miljoenen euro's.

Ik neem een slok water en probeer een duizeling te voorkomen.

'Gaat het met je?', vraagt de mevrouw lief.

Ik knik nee.

'Ik ben een beetje grieperig', zeg ik. 'Ik ga even naar de wc.'

Ik schuif mijn stoel achteruit en sta op. Het is ondertussen rumoerig geworden in het restaurant. Iedereen praat met iedereen, netwerkend. Herman voert een gesprek met de curator van Tate Modern. Ik geef hem een bemoedigende knipoog en loop dan, een beetje slap op de benen, naar het grote raam dat zicht geeft op de stad. Ik tuur naar buiten. De voetgangers op de verlichte Millenium Bridge zijn net bedrijvige mieren. Londen is in beweging, dag en nacht.

'Wil je naar huis?', vraagt een stem.

Het is Herman die naast me is komen staan.

'Natuurlijk niet', antwoord ik. 'Ik wil geen moment missen, ook al val ik zowat om.'

Ik kijk weer naar buiten.

'Weet je waar ik ineens aan moet denken?', zeg ik.

'Waaraan?'

'Aan die ene dag, jaren geleden, ergens in juni, toen ik een nieuwsreportage maakte voor TV Limburg over de tentoonstelling van Karel Maes in het Felix de Boeckmuseum in Drogenbos. Weet je dat nog?'

'Natuurlijk weet ik dat nog.'

'Ik vroeg aan de conservator van het museum wie ik zou kunnen interviewen. Oh, de kleinzoon van Karel Maes, Herman Maes natuurlijk, zei ie.'

'En zo hebben we elkaar leren kennen.'

'Inderdaad. Dus eigenlijk heeft je grootvader ons samengebracht. Best romantisch hé.'

Herman glimlacht en legt zijn hand op mijn voorhoofd.

'Je gloeit', zegt hij. 'De koorts maakt je nogal, euhm, sentimenteel.'

Ik duw zijn hand weg en kijk naar het koppel dat ons schuifelend passeert. Het zijn Richard Hamilton en zijn vrouw, op weg naar de toiletten. Ik stoot Herman enthousiast aan.

'Grijp je kans! Ga hem zeggen hoe fantastisch je zijn werk vindt!'

Herman steekt zijn handen in zijn zakken.

'Ik durf niet. Een volgende keer misschien.'

'Er komt vast geen volgende keer', zeg ik beteuterd terwijl we het koppel nakijken. De groene jas van de kunstenaar floddert rond zijn magere lijf.

'Jawel', knikt Herman. 'Volgende week is er een private view van deze tentoonstelling. Wij zijn uitgenodigd, en Richard Hamilton vast ook.'

'Spreek je hem dan aan?'

'Ik beloof het je.'

Ik knijp in Hermans hand.

'Wie weet klikt het tussen jullie beiden!', zeg ik blij. 'En dan kan je achteraf tegen iedereen vertellen dat je grootvader jullie heeft samengebracht!'

Vrijdag 29 januari - LEONARDO & HERMAN

2010-01-31T11:21:00.005-08:00

'Hallo?'

'Met Leonardo. Zijn jullie er bijna?'

'We zijn onderweg. Kan je nog een half uurtje wachten?'

'Dat is goed.'

(Stilte)

'Joke?'

'Ja?'

'Zeg tegen Herman dat ik mijn vechterspak al aan heb.'

'Zal ik doen. Tot zo.'

Ik steek mijn mobiele telefoon weer weg.

'Wie was dat?', vraagt Herman die naast me in de passagierszetel zit.

'Leonardo. Hij heeft zijn vechterspak al aan.'

'Oh hemel.'

Herman en ik verblijven enkele dagen in België. We rijden naar Bree, een klein stadje in het noorden van Limburg, waar mijn vijfjarig neefje Leonardo al weken uitkijkt naar ons bezoek. Herman tokkelt ongeduldig op het dashbord van de auto. Hij en Leonardo zijn beste vrienden.

'Zijn we er bijna?', vraagt Herman.

'Nog een half uurtje, lieverd.'

Het is Leonardo die de deur opendoet. In vechterspak. Hij vliegt ons om de hals.

'Ik heb jullie zo gemist', roept hij uit terwijl hij me een natte zoen geeft.

'Je bent zo groot geworden', zeg ik.

Leonardo glundert en neemt Herman bij de hand.

'Kom Herman! We zijn spionnen. We hebben de opdracht gekregen om door de oude riolen van de fabriek te kruipen, tot in China!'

'Okè', roept Herman. 'We gaan naar de keuken! Daar ligt de fabriek!'

Het tweetal sluipt weg. Ik loop naar de woonkamer waar de rest van de familie me opwacht.

Terwijl we praten en drinken, kronkelen Herman en Leonardo over de keukenvloer.

'Pas op voor die rat daar!', roept Leonardo.

'Ik heb hem al gezien', roept Herman terug. 'Alles is onder controle!'

Leonardo steekt zijn duimpje omhoog.

'Je bent de beste spion-assistent die ik ooit gehad heb', zegt hij met een ernstig gezichtje.

Hij springt overeind en rent naar de hoek van de woonkamer. Daar staat de houten babybox van zijn kleine broertje Esteban. Met een wipje zit hij erin.

'Help', gilt hij terwijl hij zijn handjes rond de houten spaken klemt. 'De draken hebben me gevangen genomen. Herman, je moet me komen redden!'

Herman kruipt op zijn knieën naar de babybox.

'Ik ben Herman niet', zegt die met een dreigende stem. 'Ik heb me vermomd. Ik kom je opeten!'

Hij grijpt Leonardo bij zijn beentjes en zwiert hem uit de box.

'Een kannibaal', gilt Leonardo. 'Ik zal je leren! Gelukkig heb ik mijn vechterspak aan!'

Hij spartelt wild en duwt Herman op de grond. De twee zijn algauw verwikkeld in een hevig gevecht.

'Het eten is klaar!', roept oma Zetje vanuit de keuken. 'Het is een heerlijke wokschotel met pasta!'

Met tegenzin staken Herman en Leonardo hun bezigheden en schuiven mee aan tafel.

'Dit is saai eten, oma', zegt Leonardo terwijl hij zijn bordje bestudeert. 'Alleen de scampi's zijn spannend.'

Hij kijkt op.

'Wil je straks voorlezen uit mijn nieuwe kookboek, Joke?'

'Graag', glimlach ik.

Terwijl de grote mensen babbelen, glijdt Leonardo zachtjes langs zijn stoel naar beneden en verdwijnt onder de keukentafel.

'Leonardo, je bord is nog niet leeg', zucht mama Montse terwijl ze een blik onder de tafel werpt.

'Mama, ik hoor je niet, ik ben in China', klinkt het aan onze voeten.

Montse glimlacht.

'Hij kent ondertussen heel wat landen van de wereld. Hij kan ze zelfs op de kaart aanduiden. Dat heeft zijn papa hem geleerd.'

'Echt waar?', vraag ik verbaasd.

'Ja hoor', zegt Leonardo, die langs mijn benen weer naar boven kruipt en op mijn schoot belandt.

Met zijn wijsvinger wrijft hij over het tafelkleed.

'Stel, dit is de wereldkaart', zegt hij. 'Dan is dit België. Hier ligt Parijs in Frankrijk. Daar ben ik al geweest. En hier wonen jullie, in Engeland.'

Ik knik bewonderend.

'En waar ligt Mexico?', vraag ik.

'Hier', zegt Leonardo terwijl hij de andere kant van het tafelkleed aanwijst. 'En hierboven ligt Amerika. En naast Mexico ligt Coeba.'

'Cuba', verbeter ik hem.

'Dat weet ik', antwoordt hij.

Hij wipt van mijn schoot en komt terug met een houten doosje.

'Dit heb ik in de school gemaakt', vertelt hij. 'Voor mama.'

Hij haalt de inhoud eruit. Het is een lange halssnoer die bestaat uit aaneengerijgde gekleurde macaroni.

'Kijk', zegt hij terwijl hij het halssnoer voor Hermans neus houdt. 'Dit is nu een écht kunstwerk. Niet zo van die kribbel-krabbel die jij maakt.'

We schieten allemaal in de lach. Leonardo steekt het juweeltje weer voorzichtig in de doos en loopt naar de woonkamer. In het voorbijgaan geeft hij zijn kleine babybroertje Esteban een kusje op zijn voorhoofd.

'Leonardo, je bord is nog niet leeg', zegt papa Didier streng.

'Ik ben Leonardo niet', antwoordt hij. 'Ik ben Michael.'

Hij knoopt zijn hemdje open en trekt zijn broekspijpen omhoog.

'Beat it, beat it, beat it, beat it', zingt hij zachtjes. 'Iesie wontoe fiet it, beat it. It doesn't matter, wies wontoe fight.'

'Hij heeft onlangs tijdens een schoolnamiddag opgetreden als Michaël Jackson', vertelt oma Zetje terwijl ze afruimt. 'Hij viel op geen enkel moment uit zijn rol. Een echt podiumbeest is ie.'

We kijken allemaal naar Leonardo die ondertussen met een kookboek op mijn schoot is gaan zitten. Hij legt zijn hoofdje tegen mijn borst.

'Doodop', fluistert zijn mama.

Samen doorbladeren Leonardo en ik het boek. Ik vertel hem hoeveel advocado's er in guacamole moeten, en waarom wortelpuree niet geel maar oranje is.

'Oma Zetje? Ben jij ook moe?' vraagt hij als het boek uit is.

'Heel moe', antwoordt zijn oma.

Ze neemt hem op de arm.

'Zeg Herman en Joke dag', zegt ze. 'Morgen vertrekken ze weer naar Londen.'

Leonardo trekt een triest gezicht. Hij strekt zijn armpjes naar me uit en geeft me een lange knuffel.

'En nu Herman', zegt zijn oma.

Leonardo schudt zijn kleine hoofd.

'Ik wil hem geen knuffel geven, maar een high five. Dat doen mannen altijd.'

De twee vrienden slaan hun handen tegen elkaar.

'Ik moet je nog een geheim vertellen', fluistert Leonardo luid in Hermans oor.

'Vertel maar.'

'Ik ga je missen.'

Herman glimlacht.

'Ik jou ook', fluistert hij luid terug. 'Verschrikkelijk fel.'

Zondag 24 januari - BOMAUTO

2010-01-31T11:18:00.001-08:00

Hermans zus Marie en haar man Piet logeren bij ons. We zijn op weg naar de National Gallery op het drukke Trafalgar Square en nemen de kortste weg: dwars door het zakencentrum. Marie en Piet lopen hand in hand, met hun blikken omhoog.

'Ik had me Londen helemaal anders voorgesteld', zegt Marie. 'Is het hier altijd zo rustig?'

'In het weekend is er niemand aan het werk in the City', antwoord ik. 'Dan is het zo stil dat je je eigen voetstappen kan horen.'

'Maar gedurende de week krioelt het hier van de zakenmensen', vertelt Herman. 'Iedereen loopt door elkaar, in een tempo dat zeker drie keer zo hoog ligt als dat van bij ons. Om zot van te worden.'

'Herinneren jullie zich die bomexplosies in Londen, enkele jaren geleden?', vraag ik.

Marie en Piet knikken.

'Die hebben hier plaatsgevonden.'

Onze logees huiveren.

In stilte wandelen we verder. Tik, tik, tik, tik, klinken onze schoenen.

'Wat is daar aan de hand?', vraagt Piet.

We turen in de verte. Aan de overkant van de straat staat een politieagent in een geel fluorescerend vest. Met een serieus gezicht houdt hij het verkeer tegen.

'Er is misschien een ongeluk gebeurd', opper ik.

'Ik denk dat het te maken heeft met wegenwerken', meent Herman.

We steken allevier voorzichtig de straat over.

'Het is ernstiger dan we denken', zegt Piet met gefronste wenkbrauwen. 'Het is ... oh nee! Het is een bomauto!'

Verstijft blijven we staan. Piet heeft gelijk. Eén van de geparkeerde auto's is volledig ingepakt met een grijs zeildoek. Twee mannen lopen met vreemde blinkende materialen in boogjes rond de auto heen.

'Wat moeten we doen?', vraag ik angstig. 'Op de grond gaan liggen?'

'Vooral rustig blijven', antwoordt Piet. 'Die mannen hebben alles onder controle.'

'Denk je dat ze de bom onschadelijk kunnen maken?', vraagt Marie bang.

'Natuurlijk', zegt Herman. 'Mits de juiste materialen.'

We kijken naar de politieagent. Die doet, vreemd genoeg, teken dat we mogen doorlopen.

'Is dat niet gevaarlijk?', wil ik weten.

'Als we hier terugdraaien, moeten we een lang stuk omlopen', zegt Herman. 'Daar heb ik eerlijk gezegd geen zin in.'

'Zij lopen ook gewoon door', zegt Piet, wijzend op enkele andere voetgangers.

Langzaam wandelen we verder. De twee mannen houden nu een spiegelachtige plaat voor de auto, waarin het zonlicht weerkaatst. Ik voel mijn knieën knikken.

'Die Britten blijven altijd zo koelbloedig', vindt Marie.

'Alsof het hen allemaal geen bom kan schelen', beaam ik.

'Toen die bom vijf jaar geleden ontplofte in the city, bleven alle Londenaren doodleuk de metro nemen', zegt Herman. 'Ik herinner me die interviews op BBC News nog. Wij laten ons niet doen, zeiden ze. Het leven gaat gewoon verder.'

Piet kucht.

'Daar staat een filmploeg', zegt hij met een blos op zijn wangen. 'In dit geval is het, denk ik, geen echte bomauto.'

We volgen de richting van zijn wijsvinger en kijken recht in de ogen van een regisseur, enkele acteurs, een camera -en geluidsman, en een handvol technici.

Marie schiet in de lach. Piet kijkt bedeesd.

'We hadden het kunnen weten, zegt Herman met een zucht. 'Want als je Londen wil bombarderen, moet je niet op een rustige zondag, maar door de week in het zakencentrum wezen.'

Donderdag 21 januari - PANNE

2010-01-25T09:22:00.004-08:00

Het is laat op de avond. Herman doet alle lampen aan en een keukenshort om. Hij loopt naar het werktablet waar zijn verftubes klaarstaan en wrijft in zijn handen.

'Heb je 't koud?', vraag ik.

'Nee', antwoordt Herman lachend. 'Ik heb er zin in.'

Hij legt een klein onbewerkt doekje plat op de tafel en gaat ingespannen aan de slag. Ik ga in de zetel zitten, klap mijn laptop open en schrijf verder aan een verhaal. Mijn vingers gaan razendsnel over het toetsenbord. Hermans penseelvegen overstemmen mijn getik. Onze huiselijkheid.

Dan valt het licht uit.

'Hè', zeg ik verbaasd. 'Wat gebeurt er?'

Het penseelgeveeg houdt op.

'De electriciteit is uitgevallen', klinkt Hermans stem aan de andere kant van de woonkamer. 'Ik zie geen steek.'

Ik leg mijn laptop op de grond en loop naar het raam.

'Alles ligt plat', stel ik vast. 'De hele buurt zit zonder electriciteit.'

Er klinkt gestommel en een doffe slag. Herman is tegen zijn werktafel aangelopen.

'Auw, verdomme', vloekt hij. 'Wat zeg je? De hele buurt?'

In de verte gaat een alarm af.

'Er is iets aan de hand', zeg ik.

Ik doe het raam open en snuif diep. Herman heeft zijn weg naar het raam ondertussen gevonden.

'Brand?', vraagt hij.

'Nee', antwoord ik. 'Volgens mij is het een serieuze electriciteitspanne.'

'Verdomme', vloekt Herman weer. 'Hebben we een zaklantaarn?'

'Nee.'

Ik draai me om. Het is zwart voor mijn ogen.

'Mijn handen zitten onder de olieverf', zegt Herman. 'Ik zou ze moeten wassen, want olieverfvlekken zijn hardnekkig.'

Ik denk diep na.

'Onze gsm's geven licht', opper ik.

Op de tast zoek ik mijn weg naar de kast waar de telefoons liggen. Ik activeer het schermpje van de mijne.

'Daar verlicht ik amper een vingerkoot mee', zucht Herman. 'Hebben we geen kaarsen?'

'Nee.'

We zwijgen allebei. Het alarm gaat nog steeds af, oorverdovend. Het gebrek aan zicht lijkt ons gehoor nu al te versterken.

'We zullen moeten wachten, Herman.'

'Tot wanneer? Morgenvroeg?'

'Tja.'

Ik ga op de grond zitten. Minuten verstrijken. Het licht blijft uit.

'Geeft je laptop geen licht?'

'Wat een goed idee!'

Ik krabbel half overeind en kruip naar de zetel. Het scherm van de laptop licht op. Het resultaat is verbluffend.

'De batterij geeft nog welgeteld drie procent energie aan', zeg ik. 'Naar de keuken jij!'

In de keuken gaat Herman als een gek met een schuurspons en zeep over zijn handen en vingers. Ik licht hem bij.

'Nog twee procent energie', tel ik af.

'Ik ben nog niet klaar!'

'Nog één procent!'

Dan valt ook mijn laptop uit. Het wordt weer donker. Herman draait de waterkraan dicht. Samen schuifelen we naar de woonkamer.

'Laten we nog een half uurtje wachten', stel ik voor. 'Als er dan geen electriciteit is, gaan we gewoon slapen.'

We gaan op de grond zitten. Herman maakt een snuivend geluid.

'Heb je het koud?', vraag ik.

'Ja', antwoordt Herman nors. 'Ik vat hier nog een kou.'

'Denk eens aan de vreselijk toestand in Haïti', zeg ik. 'Daar is dit niets tegen.'

Ik leg mijn hoofd op mijn knieën. Opeens gaat het licht weer aan.

Blij spring ik op en loop naar het raam.

'De straat en de huizen zijn verlicht', roep ik uit. 'De panne is hersteld.'

Herman gaat weer achter zijn werktafel staan.

'Hoe zie jij eruit!', lach ik. 'Je hebt allemaal zwarte vegen in je gezicht. Vooral onder je neus.'

Herman kijkt naar zijn handen.

'Oh jee, mijn handen zitten nog onder de olieverf. Ik heb zojuist in het donker mijn neus geveegd.'

'Je ziet eruit alsof je net onder het puin vandaan komt', zeg ik.

Verschrikt sla ik mijn hand voor mijn mond.

'Die opmerking is niet op zijn plaats', mompel ik.

Herman knikt kort. Ik steek mijn laptop in het stopcontact.

Er valt een vreemde stilte.

Maandag 18 januari - KAREL MAES IN TATE MODERN

2010-01-19T08:21:00.004-08:00

Herman komt binnen en zwaait triomfantelijk met een plastieken zakje van Tate Modern.

'Ik heb de catalogus gekocht!', roept hij uit. 'Hij staat erin!'

Ik klap mijn laptop dicht en neem het zakje aan.

'Je bedoelt ... je grootvader?'

Herman knikt hevig.

'Op pagina hondernegenenveertig.'

Ik haal een dik boek uit de zak.

'Constructing a new world. Van Doesburg & The International Avant-Garde', lees ik luidop van de voorkaft, en blader er razendsnel door.

'Voorzichtig', lacht Herman. 'Je kreukt de paginaranden.'

'Oh hier is het!', zeg ik terwijl ik vol bewondering naar het schilderij van Hermans grootvader staar. Het is een geometrisch werk uit 1922 in vele bruintinten.

'Het is een beetje te donker afgedrukt', zegt Herman die over mijn schouder meekijkt. 'Maar dat kan me geen bal schelen.'

Hij neemt het boek uit mijn handen en gaat in de zetel zitten. Voorzichtig, alsof de pagina's uit bladgoud zijn gesneden, bladert hij door de catalogus.

Topwerk', mompelt hij. 'Mondriaan, Lissitzky, Arp, Van Tongerloo, Richter, ze zijn er allemaal bij.'

Ik raap de lege zak van Tate Modern van de grond en vouw 'm op. Binnen twee weken opent het grote Londense museum een nieuwe tijdelijke tentoonstelling over de Nederlandse kunstenaar Theo Van Doesburg en de relatie die hij had met andere bevriende kunstenaars. Karel Maes, Hermans grootvader, was één van die vrienden.

'Hebben ze elkaar goed gekend?, vraag ik aan Herman die nog steeds verdiept is in de catalogus.

'Wie bedoel je? Karel en Theo? Oh ja, vooral in de jaren twintig. Het waren allebei Avant-Gardisten. Karel Maes was een pionier van de geometrisch abstracte schilderkunst in België en Europa. Hij heeft Theo Van Doesburg geïntroduceerd in ons land. De rol van mijn grootvader werd altijd onderschat, of zelfs vergeten. Daar is gelukkig verandering in gekomen. Ik heb van kleins af aan mijn best gedaan om zijn werk onder de juiste belangstelling te brengen. En zie hem hier nu staan, tussen zijn tijdgenoten! Dit is de plaats die hij verdient in de context van de historische Avant-Garde. Eindelijk ...'

Herman zwijgt en kijkt dromerig voor zich uit.

'En wat een leuk toeval dat jij als kleinzoon/kunstenaar in het hartje van Londen woont, net op het moment dat het werk van je grootvader komt te hangen in Tate Modern,' zeg ik.

'Geweldig is het', vindt Herman.

Ik sta op en loop naar de muur waar een schilderij van Karel Maes ophangt. Het is groots, vind ik, net zoals zijn andere schilderijen en tekeningen.

'Ik vraag me af hoe het komt dat de erkenning voor echte goede dingen vaak zo laat of zelfs niet komt', zeg ik mijmerend. 'Je grootvader is al meer dan dertig jaar dood.'

Herman zucht en legt de catalogus naast zich.

'In de volksmond zeggen ze wel eens dat je eerst dood moet gaan om bekend te worden. Die bewering klopt vaak. Marcel Duchamp zei ooit dat hij het liefst binnen driehonderd jaar beroemd zou willen zijn. Ik ben het met Duchamp eens. Want pas op termijn bewijs je of je van enige betekenis geweest bent, en de mensen het nog de moeite vinden om naar je werk te kijken.'

Ik draai weer me om en ga tegenover Herman zitten.

'Was je grootvader een aangename man?', vraag ik voorzichtig.

Herman wikt zijn woorden.

'Interessant? Ja. Aangenaam? Nee. Hij was stug. En streng. Zeker voor mij omdat hij zag dat ik, net als hij, talent had om te schilderen. Hij testte me voortdurend. Hij brak mijn werk als kleine jongen af, en leerde me op die manier dat het kunstenaarschap een kwestie van hard werken is. Nee, fijne herinneringen aan hem als persoon heb ik niet. Maar als ik zijn werk zie, zie ik alleen ... zijn werk. En dat is fantastisch.'

'Lijk je fysiek op hem?'

Herman lacht.

'Ik lijk op de vader van mijn moeder. Emiel heette ie. Een hele aardige man. Hij had op het einde van zijn leven nog al zijn haren.'

'En Karel?'

'Zo kaal als een pasgeboren baby.'

'Een goede verdeling van de genen', knik ik tevreden.

Donderdag 14 januari - SCHOOIERS

2010-01-16T04:24:00.003-08:00

'Joke? Ga je mee naar de Tesco, boodschappen doen?'

'Hoe laat is het?'

'Half vier.'

'Mmm, dat is een goed uur. Dan zijn de graaibakken net aangevuld.'

'Laat je dat aan?'

'Mijn joggingbroek bedoel je? Waarom niet?'

'Je ziet er zo een beetje maf uit.'

'Alsof iemand in deze grootstad daar aanstoot aan neemt.'

'Je hebt gelijk.'

Ik spring in mijn sportschoenen, doe twee dikke sweaters, een jas en handschoenen aan, en wikkel mezelf in een wollen sjaal. Sinds gisteren sneeuwt het weer in Londen, en er staat een ijzig koude wind.

'Brrrr', rilt Herman terwijl we over de met grijze smurrie belegen weg schuifelen. 'Vies weertje.'

'De onderkant van mijn broek is al helemaal besmeurd', klaag ik en trek de jogging wat hogerop.

Even later zijn we in de supermarkt. Het is er heerlijk warm. Ik doe mijn handschoenen uit, wikkel mijn sjaal los en ga even onder één van de warmte-ventilatoren staan. Herman loopt langs een grote koeltoog en bukt zich. Ik slof naar hem toe.

'En? Ligt er iets bruikbaar bij?', wil ik weten.

Herman graait in de onderste schap.

'Vanalles', klinkt het onder me. 'Een oranje paprika, voor negentwintig in plaats van vijfentachtig pence.'

Herman houdt de groente omhoog. Ik knik goedkeurend.

'Er is ook babyspinazie voor de helft van de prijs.'

'Lekker.'

'En heb je zin in wat Britse ham? Nu nog maar één pond en vier pence.'

'Een koopje!'

Herman haalt de afgeprijsde artikelen uit de koeltoog en legt ze in ons winkelmandje. Sinds we 'de graaibak' -zoals we 'm gedoopt hebben- ontdekt hebben, geven we soms tot de helft minder ponden uit aan eten dan voorheen.

'Het mag een raadsel wezen waarom Tesco bepaalde producten afprijst', zeg ik terwijl ik zachtjes in de paprika knijp. 'De meeste Delhaize-winkels in België hebben ook graaibakken, maar de producten die daarin liggen, zijn verre van goed. Maar hier ... ik zie geen kwaliteitsverschil tussen deze paprika en eentje in het gewone rek.'

'De houdbaarheidsdata zijn ook nog prima', stelt Herman vast.

Hij gaat weer rechtop staan.

'Ik heb onlangs gelezen', vertelt hij, 'dat veel, vooral armere, Britten met overwicht kampen, en dat de Britse overheid de warenhuizen aanspoort om gezonde voeding te promoten. Misschien is een graaibak zo'n manier.'

'Goed mogelijk', antwoord ik.

Ik kijk naar een jongeman in maatpak die een klein plastieken bakje met cherrytomaten uit een groentenrek vist.

'In de graaibak liggen dezelfde tomaten, aan dezelfde kwaliteit, voor drie vierde van de prijs', zeg ik terwijl ik zijn beweging volg. 'Toch verkiest ie de duurdere.'

Herman haalt zijn schouders op.

'Misschien vindt ie zo'n graaibak te min', mijmer ik. 'Hij heeft tenslotte een duur maatpak aan, en in Engeland zit het elitesysteem er nog goed in.'

We vullen ons mandje verder aan, en lopen dan naar de kassa. De bediende groet ons vriendelijk en scant alle producten in.

'Nine pounds and fifty pence, please', zegt hij.

Herman neemt zijn portefeuille. Ik laat mijn blik verstrooid over de toonbank gegaan. Naast de kassa staat een kleine doos die gevuld is met dvd's. Agatha Christie Collection POIROT, lees ik, The adventure of Johnny Waverly.

'Are these for free?', vraag ik aan de winkelbediende terwijl ik een kartonnen dvd-hoesje uit de doos neem.

De bediende krijgt een rood hoofd.

'Oh no', zegt hij.

'I'm sorry', mompel ik, en steek het hoesje haastig terug.

De bediende neemt het geld aan van Herman, werpt een medelevende blik in de plastieke zak waar de gele afprijzingsetiketten de hoofdtoon vormen, en neemt me dan van kop tot teen op.

'They're not for free', fluistert hij en steekt vlug een dvd'tje in onze winkelzak. 'But you can have one. Enjoy it.'

'Oh ... thank you', stamel ik.

'Thank you', zegt Herman.

Blij lopen we naar buiten.

'Je broek is echt vuil', zegt Herman. 'Die mag straks de was in.'

'Zie ik eruit als een schooier?', vraag ik verschrikt.

Herman lacht.

'Nogal.'

Ik trek mijn neus op.

'Jij ook', zeg ik schamper.

'Tot de elite van Engeland zullen we nooit horen', zucht Herman.

'Ach ja. Zolang we de little grey cells maar hebben', besluit ik.

Zondag 10 januari - DERTIG

2010-01-11T08:58:00.003-08:00

'Wat een mooi gedekte ontbijttafel! Met champagne!'

'Gelukkige verjaardag!'

'Hoe lief!'

Vertederd ga ik zitten. Herman heeft zijn uiterste best gedaan. De verse broodjes en gouden bubbels lachen me toe.

'En hoe voelt dat nu, dertig zijn?', vraagt Herman.

Ik neem een flinke slok van mijn glas en een grote hap uit mijn broodje.

'Vreselijk', zeg ik met mijn mond vol.

'Vreselijk?'

Ik knik heftig.

'Ik zal nooit meer een twintiger zijn. Mijn huid zal er alleen grauwer, en mijn haren grijzer gaan uitzien. There's no way back.'

Herman kijkt me ernstig aan.

'Je hebt gelijk', zegt hij. 'Uiteindelijk gaan we allemaal dood. Dat is de enige zekerheid die er is.'

'Je mag me ook opvrolijken, hoor', zeg ik.

'Ik relativeer je leeftijd', antwoordt Herman. 'Dat is opvrolijken.'

Ik drink mijn glas in één teug leeg.

'Het voordeel aan dertig zijn', troost ik mezelf, 'is dat je huid er grauw, en je haren er grijs mogen uitzien. Vanaf nu kan ik mijn leeftijd gebruiken als excuus voor heel veel dingen.'

'Zoals?', vraagt Herman nieuwsgierig.

'Dat moet ik nog ondervinden', zeg ik slim.

Na het ontbijt maken we ons klaar voor een lange wandeling langs Regent's Canal. Ik duffel me warm in, want het vriest buiten.

'Ik ga nog even naar de wc!', zeg ik terwijl Herman zijn handschoenen aandoet. 'Anders moeten we weer een nood-stop maken, zoals de vorige keer.'

Ik trek de deur van de badkamer achter me dicht en wrik het staafje in het slot.

'Je moet de deur niet sluiten', roept Herman vanuit de woonkamer. 'Dat slotje is versleten, en werkt niet meer goed.'

'Ik ben dertig', roep ik terug. 'Ik ben oud genoeg om een deur open en dicht te kunnen doen!'

Ik doe wat ik moet doen, werp vlug een blik in de spiegel -tot zover geen grijze haren te bespeuren- en trek aan het staafje van het slot.

'Herman?', piep ik.

'Ja?'

'Ik krijg de deur niet open.'

Hermans zware voetstappen komen dichterbij.

'Wat bedoel je?', vraagt hij.

'Het staafje zit klem in het slot. Ik krijg het er niet uit.'

'Oh hemel', zucht Herman.

'Wat moet ik doen?', vraag ik angstig.

Het blijft even stil aan de andere kant van de deur.

'Probeer het nog eens', zegt Herman.

Ik geef een ruk aan het staafje. De knokels van mijn wijs - en middelvinger schuren over de deurstijl.

'Auw', roep ik. 'Het lukt niet. Mijn vingers bloeden!'

Ik ga op de bril van de wc zitten en wikkel de gekwetste vingers in met wc-papier.

'Rustig blijven', gebiedt Herman. 'Ik ga de deur forceren.'

Zijn voetstappen sterven weg. Even later is hij terug.

'Ik probeer het met een schroevendraaier', expliceert hij.

Er klinkt gemorrel aan de deur.

'Het lukt me niet', geeft Herman toe. 'Zal ik naar buiten gaan, iemand om hulp vragen?'

Ik ga op de grond zitten, met mijn rug leunend tegen het bad.

'Ik wil niet sterven op een badkamervloer', roep ik. 'Ik ben nog maar dertig, ik heb nog een heel leven voor me!'

'Ja dat is zo, lieverd', sust Herman me.

Ik sta op en kijk woest naar het badkamerslot. Langzaam haal ik het wc-papier van mijn gekneusde vingers en neem het staafje vast.

'Herman, ben je er nog?'

'Ja.'

'Ik ga iets proberen.'

'Voorzichtig.'

'Ik ben dertig. Ik weet wat ik doe.'

Ik zet mijn beide voeten klem tussen de deurstijlen en ga met mijn volle gewicht aan het staafje hangen. De wonden op mijn knokels pikken. Ik bundel mijn krachten en trek. Het staafje geeft een beetje mee en schiet dan plots los. De deur gaat open. Als een blij klein kind val ik in Hermans armen.

'Ik zei je nog zo dat je de deur niet mag sluiten', zegt Herman.

Hij loopt naar de deur en bestudeert het geforceerde slot.

'Beginnersfout', zeg ik sip. 'Ik ben nog maar net dertig.'

'Is dat ook een excuus?', vraagt Herman.

Ik knik ja.

Woensdag 6 januari - SCHAATSBAAN

2010-01-06T09:57:00.004-08:00

Middagpauze. Terwijl België kan rusten op een bedje van sneeuw, smelt de sneeuw in de Londense binnenstad tot een miezerige brij. Beladen met boodschappen en de nodige voorzichtigheid strompel ik naar huis. Om de natte, gladde ellende te ontwijken, neem ik een omweg via het overdekte Liverpool Street Station. Op een binnenplein tussen het station en de hoge kantoorgebouwen van the City ligt een openluchtschaatsbaan. Op koude, zonnige dagen is die druk bevolkt. Vandaag, zie ik, is er slechts één schaatser: een zakenman. Hij draagt een zwarte maatbroek en een gestreept hemd. Zijn das hangt slordig om zijn nek. Zachtjes glijdt hij over het ijs. Geconcentreerd. Voorwaarts, achterwaarts. Zijn armen gooit hij sierlijk in de lucht. Hij neemt een korte aanloop en maakt een pirouette. Hij valt bijna. Het is stuntelig en aandoenlijk tegelijkertijd. Op de achtergrond klinkt pianomuziek. De zakenman maakt nog een rondje op de schaatsbaan, houdt hierbij zijn kin trots omhoog en glijdt verder op één been. Wanneer hij tot stilstand komt, spreidt hij zijn armen en buigt. In gedachten geef ik hem een daverend applaus en loop dan verder.

Herman kijkt blij op wanneer ik binnenkom. Zijn handen zitten onder de olieverf.

'Mijn schilderij is net af', zegt hij. 'Wil je eens kijken?'

Ik zet de boodschappen op het aanrecht en rep me naar Hermans werktafel. Niets is zo heerlijk als het aanschouwen van een nieuw werk.

'Prachtig!', roep ik uit.

Herman glundert.

'Zie je wat het is?', vraagt hij.

Ik knik enthousiast.

'Een schaatsbaan', zeg ik.

Herman kijkt bedenkelijk.

'Een schaatsbaan?'

'Overduidelijk. Of niet?'

'Eigenlijk is het gewoon een landschap.'

'Oh.'

Zondag 3 januari - STRANGE MAPS

2010-01-05T09:48:00.005-08:00

'En Simon, wat vind je van België?', vraag ik.

Simon is het Sloveense vriendje van mijn jongste zus Anna. Hij en Anna logeren een weekje bij ons in Londen. We zitten aan de ontbijttafel en voeren het zoveelste vergelijk-land-met-land-gesprek.

'Ik vind het niet zo speciaal', antwoordt Simon in een schattig gebroken Nederlands. 'Gent vind ik leuk. Hasselt vind ik echt saai.'

Anna rolt met haar ogen.

'Hasselt is niet zo saai als Ljubljana, de stad waar jij woont', zegt ze.

'Ik heb gehoord dat de natuur in Slovenië prachtig is', zegt Herman.

Simon knikt blij.

'Wij hebben bergen en een zee', zegt hij trots.

'Dat is waar', geeft Anna grif toe. 'Maar wij hebben luxe en een goede wetgeving.'

'Ik vind Hasselt ook niet leuk', sta ik Simon bij. 'Er is niets meer authentiek, al wat mooi is wordt afgebroken, de gezelligheid is fake, de mensen zijn kortzichtig ...'

'Je mag je afkomst niet verloochenen, Joke', onderbreekt Herman mij streng. 'Je afkomst bepaalt wie je bent, wat je doet, wat je maakt.'

Ik haal mijn schouders op en gluur naar mijn zusje en haar vriend.

'Waar gaan jullie wonen als jullie beiden afgestudeerd zijn?', wil ik weten. 'België of Slovenië?'

Het tweetal kijkt elkaar verliefd aan.

'We weten het nog niet', zucht Anna. 'Misschien ergens tussen Hasselt en Ljubljana. We vinden wel een plekje op de wereldkaart.'

We ruimen met z'n allen de tafel af en maken ons klaar voor een laatste daguitstap. Anna en Simon, beide architectuur-studenten, willen voor hun vertrek naar België/Slovenië het Londense designmuseum bezichtigen.

Het is druk op weg naar het museum. De eindejaarsfeesten hebben veel toeristen naar dit eiland gelokt, en die zijn er blijkbaar nog steeds.

'Ik voel me een echte Londenaar tussen al die mensen van buitenaf', zeg ik tegen Herman wanneer we ons tussen de menigte op de Tower Bridge wringen.

'Je bent geen Londenaar', corrigeert Herman me. 'Je bent een Hasseltse die een tijdje in Londen verblijft.'

'Ik voel me geen Hasseltse', zeg ik nors.

Het designmuseum ligt op Southbank, vlak aan de Thames. Het is een klein wit modern gebouw. Met z'n vieren wandelen we door de tijdelijke tentoonstellingen en eindigen in de kleine shop op het gelijkvloers. Terwijl Anna en Simon tussen de kleine design-spulletjes snuffelen, steken Herman en ik onze neuzen in de design-boeken.

'Dit ziet er leuk uit', zegt Herman.

Hij neemt een groot boek van de uitstal-tafel. STRANGE MAPS staat in grote drukletters op de kaft. Ik gris het boek uit zijn handen.

'Dit is het boek van Frank!', roep ik verrukt uit terwijl ik erdoor blader.

'Frank Wie?', vraagt Herman.

'Frank Jacobs natuurlijk. Journalist en ex-collega van mij. Hij heeft een boek geschreven over vreemde landkaarten. Cartografische misopvattingen, utopiën, fantasierijke kaarten, noem maar op. Het is fascinerend! Zijn boek komt eigenlijk voort uit zijn Strange Maps - blog. Een succes! Die blog had miljoenen hits. Enfin, Frank woont momenteel in Londen, maar hij is afkomstig van Hasselt! Is dat niet geweldig!'

Ik lees in snelvaart de introductie van het boek en gebaar naar Anna en Simon dat ze moeten komen.

'Moet je kijken', zeg ik tegen Simon, en steek het boek onder zijn neus.

Simon kijkt verbaasd naar de kleine lettertjes onder de introductietekst.

'Frank Jacobs, Hasselt/Londen', leest hij luidop. 'Whaaw! De auteur komt uit jullie stad!'

Ik knik enthousiast. Dan word ik stil.

'Scheelt er iets?', vraagt Herman.

'Ik ben er trots op om een Hasseltse te zijn', antwoord ik sip. 'Ik heb een ... Hasselt-gevoel.'

Herman lacht.

'Daar is niets mis mee', zegt hij. 'Een beetje chauvinisme in Londen misstaat je niet.'

Simon legt het boek weer op de tafel. Anna slaat haar armen rond zijn middel. Ik kijk hen beurtelings aan.

'Als ik een fictieve kaart zou mogen toevoegen aan Franks boek', denk ik stilletjes, 'dan zou het er eentje worden waarop België en Slovenië buurlanden zijn.'

Vrijdag 1 januari - NEW YEAR

2010-01-04T06:31:00.001-08:00

Herman en ik rennen door het zakencentrum. Hilde en Nikolaas, onze vrienden met wie we samen oudejaarsavond vieren, benen ons met moeite bij.

'We halen het niet, het is al tien na twaalf', roep ik naar Herman.

'Natuurlijk halen we het!', roept die terug.

Hijgend van inspanning arriveren we op de Tower Bridge. In de verte, boven de Big Ben waar het vuurwerk jaarlijks knalt, blijft het stil. De laatste vuurpijlen zijn al geschoten, en de feestvierders wandelen ons wankelend in tegenovergestelde richting voorbij.

'Te laat', lacht Hilde.

'Het is twintig na twaalf', zegt Nikolaas terwijl hij op zijn horloge kijkt. 'Een gelukkig nieuwjaar dan maar.'

We kussen elkaar zoals het hoort en nemen dan afscheid. Zwaar doorzakken in Londen is aan geen van ons vieren besteed.

Herman en ik nemen de kortste weg, door de city, weer naar huis. Er is geen beweging in de straten van het zakencentrum. Slechts in de verte klinkt glasgerinkel, gegil en gelach.

'Hoe zou het er in onze buurt aan toe gaan?', vraag ik. 'Shoreditch staat bekend als de uitgaansbuurt bij uitstek, toch?'

'We kunnen er eens doorwandelen', stelt Herman voor.

We laten de grote stille kantoorgebouwen achter ons, en lopen gearmd naar Hoxton Square. De cafeetjes rond het beroemde plein zijn verlicht, maar ondanks de sneeuw en een ijzige wind staan heel wat feestvierders buiten. Vrouwen dragen glitterrokjes tot zowat onder hun oksels, en mannen verdiepen zich, gulzig drinkend aan flessen bier en champagne, in hun decolletés. De geur van alcohol, kots en urine dringt in mijn neusgaten. Ik trek mijn sjaal wat hoger op en haal zo min mogelijk adem.

'Die Britten zijn niet goed wijs', zucht ik terwijl ik met afschuw naar een meisje kijk dat in een hoekje staat over te geven.

'Daar heeft er zich eentje zelfs helemaal lam gezopen', zegt Herman en wijst naar enkele jongens die over een gestalte gebogen staan.

We komen voorzichtig dichterbij. Een jong meisje ligt roerloos op de koude grond. Eén van haar omstaanders legt twee vingers op de slagader in haar hals en trekt een verschrikt gezicht.

'Geen hartslag', lijkt hij te zeggen.

Ik grijp Herman bij de arm.

'De ambulance', zeg ik aangedaan. 'Moeten we de ambulance bellen?'

Herman knikt nee.

'Ze trekken hun plan wel. Het is schering en inslag.'

We slaan Curtain Road in. Ook hier krioelt het van zatte Britten. Sommigen liggen ongegeneerd op de grond, anderen houden zich staande aan de palen van verkeersborden. Het is een potsierlijk zicht.

'Do you have 60 pence?', vraagt een kleine magere man met een dronken blik aan Herman.

Hij steekt zijn hand uit en verliest daarbij bijna zijn evenwicht.

Herman kijkt recht voor zich uit. Beschermend haak ik mijn arm snel in die van hem. Een dronken bedelaar op nieuwjaarsnacht is teveel van het goede. De man kijkt me boos aan.

'Bitch', zegt hij.

'I'm no bitch', zeg ik bits terug.

'Bitch', zegt de man weer en richt zich naar Herman. 'Give me 60 pence.'

'We spreken enkel Nederlands', zeg ik. 'We verstaan je niet.'

'Speak fucking English to me, bitch', snauwt de man me toe.

'Laten we maar naar huis gaan', fluister ik in Hermans oor.

We versnellen onze pas. De kleine dronkelap volgt ons op de voet.

'Bitch!', roept hij. 'Bitch!'

Zijn getier klinkt steeds zwakker en houdt uiteindelijk op. Wanneer ik vluchtig over mijn schouder kijk, zie ik dat hij ons de rug heeft toegekeerd.

'Ik ben nog nooit zo braaf geweest op oudejaarsavond', zeg ik hoofdschuddend. 'En toch ben ik de bitch.'

Herman doet het poortje van ons gebouw open.

'Volgend jaar beter', grinnikt hij.

Woensdag 23 december - HASSELT

2009-12-31T08:26:00.002-08:00

Half vier 's middags. We zijn bijna twaalf uur lang onderweg geweest. Vermoeid stappen Herman en ik uit de trein. Hasselt voelt koud aan. We slepen onszelf plus koffers naar huis. Voorbijgangers gapen ons aan. Zie daar, die jonge vrouw met oudere man, zeggen hun afkeurende blikken. We slaan er geen acht op. Dat heeft Londen ons geleerd.

We houden halt op een kruispunt. Naast ons leunt een deftig Hasselts meneertje op zijn wandelstok. We staren alledrie naar het voetgangerslicht. Dat staat op rood. Ik kijk vluchtig naar rechts. Herman doet hetzelfde. Er komt geen auto aan, dus we steken over.

'Meneer! Jongedame!', roept het deftig meneertje ons na. 'Het is nog geen groen!'

Verschrikt zetten Herman en ik enkele stappen terug.

Het is een automatisme', zeg ik. 'We wonen nu al een tijdje in Londen, en daar steekt iedereen over op eigen risico.'

'Ook als het licht op rood staat', vult Herman me aan. 'Vandaar.'

Het meneertje doet alsof hij ons niet hoort. Herman en ik kijken mekaar verbijsterd aan en wachten braaf op het groene teken.

Op de kleine ring van Hasselt schuiven de door het drukke verkeer strop gereden auto's netjes aan. De inzittenden, vooral protserige mannen en opgedirkte vrouwen, kijken verveeld uit het raam. Het raampje van een opzichtige 4X4 gaat open. De mannelijke bestuurder laat zijn blik over mij en mijn koffer glijden. Ik word er ongemakkelijk van.

'Hasselt is zo chichi', zeg ik tegen Herman.

'En kaka', beaamt die.

Het grote oude huis op de Thonissenlaan verschijnt in ons zicht. Glimlachend bellen we aan. Anna, Hermans oudste dochter, doet de voordeur met een stralend gezicht open. Ze draagt met schapenwol gevoerde laarsjes (Uggs) en een dikke wollen trui.

'Jullie zijn er geraakt!', roept ze blij uit. 'Kom gauw naar de keuken. Dat is momenteel de warmste plek van het huis.'

Rillend gaan we met z'n drietjes voor de keukenkachel zitten. Felix, de vijftienjarige kat, ligt kronkelend aan onze voeten.

'Het was hier de voorbije dagen verschrikkelijk koud', vertelt Anna terwijl ze de kat aait. 'Felix heeft er een dikke pels van gekregen.'

We kijken alle drie jaloers naar de kat die geniet van de warmte en aandacht.

'Ik ben blij dat jullie er zijn', zegt Anna. 'We vreesden al dat we kerst zonder jullie zouden moeten vieren.'

Herman geeft zijn dochter een knuffel. Ik vergeet chichi-kaka, en voel me weer thuis.